Radio 1, de muziekzender

Radio 1 moet een betere nieuwszender worden, daar is iedereen het over eens. Ook de hoogmogenden in Hilversum vinden dat. Eigenlijk hadden ze de zender al per 1 september willen vernieuwen, met een strakker schema in de `daluren' tussen de vaste journaalblokken, waar de individuele omroepen nu nog hun eigen gang kunnen gaan met godsdienstig gekleurde prietpraat, semi-culturele opinies, journalistenfora en andere rubrieken die per dag verschillen. Maar die eerste streefdatum is niet gehaald, want zo makkelijk laten de omroepen hun autonomie nu eenmaal niet los.

Nu moet het per 1 januari lukken, met nieuwe programmablokken tussen de journaals die elke dag ongeveer dezelfde formule hebben - ongeveer want de uiteindelijke invulling blijft de verantwoordelijkheid van de verschillende omroepen. En in elk geval moet het voor de zendercoordinator eenvoudiger worden om in die programma's in te breken met spoedeisend nieuws. Tot dusver kostte dat steeds moeizaam overleg al was het maar omdat het programmatisch niet erg fraai is een vooraf opgenomen reportage zomaar af te breken voor een actueel nieuwsbericht dat volgens sommige betrokkenen best nog even had kunnen wachten.

Maar ook daar is een oplossing voor bedacht: er komt meer muziek op Radio 1. “Je draait nu eenmaal makkelijker muziek weg dan een reportage' verklaart waarnemend zendercoordinator Henk van Hoorn in het vakblad Broadcast. “Zo hopen we op een soepelere manier actueler te kunnen werken.' Een werkgroep heeft intussen al vergaderd over de aard van de vlotte plaatjes die in aanmerking komen als vulling van de gaatjes, en ook een vuistregel opgesteld: per uur een kwartier muziek. Zo begint Radio 1 langzaam maar zeker toe te groeien naar de praatjesmet-plaatjesformule waarmee veel regionale radiozenders de vele uitzenduren vullen.

Nooit heb ik zo veel instemmende lezersbrieven ontvangen als toen ik me vorig jaar op deze pagina opwond over het draaien van plaatjes in nieuwsprogramma's. Tot dusver is het immers altijd evident dat er een plaatje wordt gedraaid als de journalisten er niet in slagen hun programma vol te krijgen. Soms een half uur lang geen muziek, soms twee plaatjes achter elkaar ter opvulling - en soms wordt zo'n plaatje weer halverwege weggedraaid om ruimte te maken voor een nieuw onderwerp.

En doorgaans geven de presentatoren blijk van een volstrekt gebrek aan affiniteit met die muziek; zelden kondigen ze een plaatje adequaat aan en af, vaak worden namen en titels verhaspeld en bijna altijd is te horen dat het ze niets interesseert. Een plaatje is een zwaktebod.

De nieuwe formule moet volgens Van Hoorn echter ook leiden tot een andere houding van de programmamakers. “Men moet het draaien van een plaat niet langer als een journalistieke nederlaag zien,' zegt hij.

Ik luister vaak en graag naar de nieuwsuitzendingen op de BBC-zenders Radio 4 of Radio 5 Live. Daarin is de informatie zo gedoseerd, dat er van de eerste tot de laatste seconde niets dan gesproken woord te horen is. Maar volgens de heren in Hilversum gaat die vergelijking niet op; in Engeland is veel meer nieuws dan hier, zeggen ze. Mij lijkt dat onzin. Nieuws genoeg in Nederland. Aan presentatoren en verslaggevers de taak dat boven water te halen.

De luisteraar die Radio 1 aan zet, wil worden geinformeerd. Wie muziek wil horen, heeft de keuze uit talloze andere stations. Die simpele vaststelling blijkt echter in Hilversum niet op te gaan. Daar wordt het muziekaandeel op de `nieuws- en sportzender' nu tot een gecoordineerd, gestructureerd onderdeel van de programmering gemaakt. Het zwaktebod wordt geinstitutionaliseerd. Tot het einde van deze kolom draaien we nu dus een plaatje.