OVER LEKKEN EN KWEKKEN GESPROKEN

Wie was de bron van het bericht, twee weken geleden, dat Kok in het Torentje met een kabinetscrisis had gedreigd over het terugsturen van Bosnische vluchtelingen? Wie tipte vorige week de Volkskrant over de brandbrief van Jacques de Milliano aan de fractie, die leidde tot zijn aftreden? En wie liet het rapport vandaag naar deze krant lekken dat de VVD'er Hans van Baalen vrijpleit van het schrijven van een symphatisantenbrief naar de extreem-rechtse Joop Glimmerveen?

Benieuwd naar het antwoord? Welnu, de dader ziet er ongeveer als volgt uit. Het gaat om een hij of een zij. De persoon is gefrustreerd en wil een tegenstander beschadigen. Of het gaat juist om een idealist bezig een democratische plicht te vervullen door de pers op het spoor van onrecht te zetten. Hij of zij is onvoorzichtig geweest en heeft iets via een slip of the tongue laten vallen. Of de bron is juist serieus bezig met een strategie waarvan het lekken integraal onderdeel uitmaakt.

Speculeren over lekken is leuk, het opsporen van de bron is een ramp. De rijksrecherche die het in opdracht van een minister vaak toch moet doen komt meestal met lege handen terug. Het Gelderse geval, waarbij de gedeputeerden De Bondt en Doesburg zich onlangs moesten verantwoorden voor hun gekwek over de kandidatuur van de commissaris van de koningin, is een uitzondering.

Wat overblijft, is het gissen. “Bij die kwestie van dat Torentjes-lek met Kok en de Bosniers bijvoorbeeld', zegt de Rotterdamse politicoloog Rinus van Schendelen, “wees men naar D66 als de bron. Maar zuiver hypothetisch gezien kan Kok, die zo verontwaardigd reageerde op het lek, best zelf de bron zijn geweest. Het resultaat was immers een hoop gedoe, waarbij D66 uiteindelijk weer in het coalitiehok terugkwam. Misschien was dat juist wel de bedoeling van degene die het lek veroorzaakte. Kok kwam het in elk geval goed van pas.'