Moeizaam begin van APEC-top; Beginselakkoord handel

Onderhandelaars van van de 21 APEC-landen hebben gisteren na uiterst moeizaam overleg een akkoord bereikt over vrijhandel waarmee zij de geloofwaardigheid hopen te redden van de jaarlijkse economische topontmoeting die morgen in Maleisie begint.

Het forum van landen in Azie en rond de stille Oceaan, dat sinds 1989 praat over liberalisering van de onderlinge handel, leek de afgelopen dagen op een dood punt aangeland door de grote terughoudendheid van de Japanse delegatie. Japan weigert akkoord te gaan met afspraken over versnelde tariefverlagingen in negen economische sectoren zoals vorig jaar tijdens de APEC-top in het Canadese Vancouver werd afgesproken. Gistermiddag stemden de Japanners uiteindelijk in met een compromis dat door waarnemers is omschreven als `een vaag akkoord waarmee APEC gezichtsverlies wil voorkomen en zijn eigen geloofwaardigheid wil bewaren'.

Het akkoord zal morgen worden voorgelegd aan de regeringsleiders van de APEC-landen die twee dagen lang in Maleise zullen spreken over economische samenwerking. Het compromis geeft Japan ruimte twee van de negen sectoren - hout- en visproducten - voorlopig uit te sluiten van tariefsverlagingen. De tweedaagse vergadering van APEC-ministers legde de problemen dodelijk bloot. De vergadering werd gedomineerd door meningsverschillen over de snelheid en de omvang waarmee de onderlinge handel geliberaliseerd moet worden. Vier jaar geleden tijdens de APEC-top in Indonesie, werd besloten volledige vrijhandel na te streven in 2010 voor ontwikkelde landen en in 2020 voor minder ontwikkelde landen. De APEC-landen vertegenwoordigen samen circa 42 procent van de wereldbevolking en ruim 55 procent van de wereldhandel.

De eerder gestelde APEC-doelen blijken anno 1998 voor veel landen echter te ambitieus. Japan worstelt net als veel Aziatische landen, met een recessie waardoor het land zich steeds protectionistischer opstelt. Daar tegenover staan de Verenigde Staten en een groot aantal andere APEC-landen, die vrijhandel juist als onderdeel zien van een reddingsplan voor de zieltogende Aziatische economieen.

Volgens analisten kan APEC dit jaar onder leiding van de Amerikanen aan geloofwaardigheid winnen wanneer het met concrete oplossingen voor de economische crisis komt. Japan en de VS zullen naar verwachting tijdens de APEC-top nieuwe maatregelen bekend maken om de door de economische crisis getroffen landen in Azie te helpen.

De stuurse houding van de Japanse delegatie heeft de toon van de besprekingen binnen APEC echter geen goed gedaan, zo meldden diplomaten gisteren. Het uiteindelijk bereikte compromis voorziet in doorschuiven van het debat over versnelde liberalisering van de handel in negen sectoren naar de wereldhandelsorganisatie (WTO).