Hoe moeilijk strategie en toeval te onderscheiden ...

Hoe moeilijk strategie en toeval te onderscheiden zijn, maakt ook het geval-De Milliano duidelijk. Tussen hem en de CDA-fractie was er al wat langer het nodige aan de hand, waarbij het lekken strategisch leek te worden.

Koud was de Artsen zonder Grenzen-directeur Kamerkandidaat of hij werd al controversieel. De Milliano gaf oktober 1997 een interview aan NRC Handelsblad, waarin hij de koers van de fractie hekelde. Het CDA had niet moeten meewerken aan het terugsturen van Gumus naar Turkije. Het CDA moest wat meer begrip hebben voor de tentenkampen waarin de kerken asielzoekers probeerden op te vangen. De fractie stoomde van woede.

Wat gebeurde er vervolgens? De Milliano kreeg een spreekverbod, althans dat was het hardnekkig gerucht uit de wandelgangen in de Tweede Kamer dat min of meer als feit in krantenkolommen belandde, ook van deze krant. Dat was pijnlijk. De hele vernieuwingsoperatie waarvan De Milliano een exponent heette te zijn, was juist bedoeld om het CDA een moderner en communicatiever gezicht te geven. Binnen het partijkantoor beschouwden ze het gerucht over het spreekverbod als onderdeel van de guerrillastrijd van de oude garde binnen de fractie tegen de vernieuwingsoperatie van de partij.

Ook het lekken van de asielbrief van De Milliano, vorige week, lijkt in het kader van een strategie te passen, van wie dan ook. Voor wie van De Milliano afwilde en zich kapot ergerde aan de gewetensmonopolist, zoals hij al werd genoemd, moet vorige week zondag een prachtige dag zijn geweest. Toen rolde bij de 28 collega's thuis een brief van de faxen, waarin de activist intrekking eiste van het CDA-standpunt dat Bosnie veilig genoeg is om naar terug te keren. “Politiek opportunisme in het kader van de sfeer Nederland is vol lijkt daar een rol in te spelen', schreef de afzender over dat standpunt.

Mmmm, echt een spekkie voor een kwekkie. Wie vergelijkt zijn collega's nou met halve Centrum-democraten, en dat nog wel via de fax, en dan ook nog in 28-voud verspreid.

Rugdekking voor wie hiermee lekkenderwijs aan de slag wilde, was gegarandeerd. Dat gold echter ook voor De Milliano zelf. Diverse fractieleden verdachten De Milliano er dinsdag van zelf de fax naar buiten te hebben gebracht, als een soort geplande zelfmoordpoging. Dat streed echter weer met diens beeld als wat onhandig opererende amateurpoliticus. Was hij eigenlijk wel in staat tot zo'n doortrapt plan?

Toch kan ook deze zaak een kwestie van toeval zijn geweest. De verklaring van De Milliano heeft namelijk ook nog even op de bankjes bij de CDA-voorlichting gelegen, tussen andere stukken zoals spreekbeurtlijsten en partijbladen, direct toegankelijk voor welke journalist dan ook.