Het vertrouwensspel

BRAZILIE KRIJGT de primeur van de nieuwe strategie om het financiele crisisvirus te bestrijden. Bij wijze van quarantaine is een hulpbedrag van 41 miljard dollar over een periode van drie jaar (met 37 miljard dollar beschikbaar in het eerste jaar) overeengekomen. Deze toegeworpen reddingsboei is de uitwerking van het Amerikaanse voorstel om een land dat bedreigd wordt door financiele instabiliteit te hulp te komen voordat het in een acute crisis belandt. Het Internationale Monetaire Fonds (IMF), dat met 18 miljard dollar de grootste afzonderlijke bijdrage aan het hulppakket levert, fungeert hierbij als de uitvoerende arm van het Amerikaanse beleid. Het nieuwe financiele mechanisme is een goed idee, maar de gok die genomen wordt is groot. Daarbij gaat het om twee onzekerheden.

De eerste is of Brazilie zijn deel van de afspraak zal nakomen. De reden waarom Brazilie door de internationale financiele markten gewantrouwd wordt is, behalve het besmettingsgevaar van de Aziatische crisis, ook de chronische Braziliaanse overbesteding. Het overheidstekort en het tekort op de betalingsbalans moeten derhalve in snel tempo afnemen. Dat kan, maar het gaat ten koste van de groei. Voor volgend jaar wordt dan ook een forse economische krimp verwacht.

DE TWEEDE onzekerheid is de vraag of de internationale markten vertrouwen in Brazilie zullen tonen. Pas als het kapitaal weer toestroomt, kan de exorbitant hoge rente die nodig is om de stabiliteit van de munt te verdedigen, omlaag. Meer dan dertig procent rente in een economie met twee procent inflatie is absurd.

Private crediteuren nemen niet direct deel aan het Brazilie-pakket. Toch zijn zij onmisbaar; hun bereidheid om leningen aan Brazilie te vernieuwen blijft essentieel. Hier doet zich het dilemma van het moral hazard voor: de beschikbaarheid van publieke middelen - in casu van het IMF, de Wereldbank en Westerse landen - zou private investeerders de overtuiging kunnen geven dat ze altijd wegkomen met roekeloos gedrag.

Anderzijds, als het kapitaal uit Brazilie wegvlucht in het tempo zoals de afgelopen tijd het geval is geweest, is de beschikbare financiele hulp binnen enkele maanden verspeeld. In dat geval zal het hulppakket een grandioos fiasco worden. Maar waarschijnlijk is het niet. De grootste financiele onrust in de wereld lijkt voorlopig achter de rug. Azie vertoont de eerste tekenen van herstel. Als Brazilie zich aan de bezuinigingen houdt en als het paniekgevoel in de internationale financiele markten wegebt, hoeft er slechts een beperkt beroep op het hulpmechanisme te worden gedaan. Dan is een belangrijke slag in het vertrouwensspel gewonnen.