Drukte om een lek

De Haagse wethouder Meijer (Verkeer) heeft dit jaar al meerdere malen flessen champagne laten opentrekken om de voortgang van het prestigeuze tunnelproject in het centrum van de stad te vieren. Zo keerden de trams weer terug voor het Spuiplein en kreeg het publiek de Grote Marktstraat weer terug. Bovengronds begint het centrum beetje bij beetje de oude vormen weer terug krijgen, maar ondergronds zal het water onder de Kalvermarkt nog enkele maanden in de tunnel staan.

In 1996 begon Den Haag met de bouw van de tramtunnel. Het trace moet in het jaar 2000 klaar zijn. Dan duiken volgens planning bij het Centraal Station drie tramlijnen onder de grond om na 1.250 meter weer boven te komen. De kosten worden geraamd op 282 miljoen gulden, waarvan het rijk 195 miljoen betaalt.

Op 8 maart van dit jaar verwierf de bouw van de tunnel landelijke bekendheid toen door een lek in de waterremende laag de zogenoemde groutboog, onder de tunnel water en zand met een hoeveelheid van 140.000 liter per uur het bouwwerk binnenstroomde. Bovengronds werd een enorm gat in het wegdek geslagen. Om verdere schade te voorkomen werd water in de tunnel gepompt.

Hoe nu verder? Dat was de vraag die de bouwers, de gemeente en de ontwerper van de tunnel maandenlang bezighield. Tal van opties en adviezen, onder meer aangedragen door Gemeentewerken Rotterdam, passeerden de revue. Te duur of onuitvaarbaar, concludeerden de verschillende partijen vaak. Uiteindelijk presenteerde wethouder Meijer eind mei de oplossing. Een al oude bouwmethode zou de oplossing moeten bieden om verder te kunnen bouwen. Bouwen onder luchtdruk.

“Weliswaar een dure methode', zei Meijer destijds, “maar we moeten risico's zoveel mogelijk zien uit te sluiten.' Verschillende hooggeleerden uit de bouwwereld bekritiseerden de aanpak van het probleem. “Het gebruik van luchtdruk is een paardenmiddel gezien de ongunstige arbeidsomstandigheden. Ik zou dat pas in het allerlaatste geval gebruiken. Maar het kan', oordeelde prof.ir. E. Horvat, adviseur van de gemeente Den Haag en hoogleraar ondergronds bouwen in Delft.

De direct betrokken partijen bij tunnel wuifden de kritiek echter weg.

Het compromis werd gekoesterd. Ondertussen werd op de overige gedeelten van de tunnel verder gebouwd. En zo keerden de trams weer terug in het centrum en was de tunnel bij het gedeelte voor de Prinsengracht zover gevorderd dat het geschikt bleek voor een illegale house party. Alleen een klein lek vorige maand bijzelfde Prinsengracht zorgde nog voor een tegenvallertje. “Niets ernstigs', reageerde de woordvoerder van de gemeente Den Haag.

Ondertussen ligt het werk op de risicovolle plekken waar groutbogen onder de tunnelbak liggen, nog stil. Sterker nog, de na moeizaam onderhandelen overeengekomen luchtdrukmethode is sinds vorige week weer op losse schroeven komen te staan. De aangevoerde reden luidt nu: de methode is toch wel erg duur. Zo komt nu weer een nieuw proces van onderzoek en adviezen op gang. “Verschillende methoden worden tegen het licht gehouden', zegt de woordvoerder van de gemeente. Daarbij zijn de kosten de mogelijke risico's en de eventuele vertraging de belangrijkste criteria. Naast de luchtdrukmethode wordt nu gedacht aan het op gedeelten ontgraven en incidenteel bemalen of het injecteren van een extra waterremmende laag. Over de in mei gepresenteerde oplossing voor de verdere bouw zegt de gemeente nu: “Toentertijd gold bouwen onder luchtdruk als de meest gangbare methode, maar het is nu gerechtvaardigd om ook andere oplossingen tegen het licht te houden.' Niet voor volgend voorjaar zal worden begonnen aan de bouw van het lekke gedeelte onder de Kalvermarkt. Ruim acht maanden na de ontdekking van het lek is er nog geen definitief besluit genomen hoe de bouw van de tunnel zonder risico's zal worden voltooid. De champagne kan voorlopig beter nog maar even onder de kurk blijven.