'Suriname snel/met zaak-Bouterse'

De Surinaamse procureur-generaal H. Rozenblad en de deze week benoemde advocaat-generaal A. van der San zullen Adviseur van Staat D. Bouterse in Paramaribo wegens drugshandel dagvaarden.

Dit zegt de voormalige Surinaamse minister van Justitie en nu advocaat in Amsterdam. A. Haakmat. De jurist, die zich dit jaar in Suriname heeft verzoend met Bouterse nadat hij in 1982 na een aanslag het land ontvluchtte, heeft Bouterse, diens adviseur Waaldijk en de Surinaamse minister van Justitie Sjak Shie naar eigen zeggen geadviseerd over de deze week uitgelekte verdedigingstactiek ten aanzien van drugsverdenkingen.

Het drugsproces in Suriname, dat in principe volgende maand begint is de laatste etappe van een 1,5 jaar geleden uitgestippelde strategie. Het doel is dat Bouterse als 'schone' presidentskandidaat kan meedoen aan de verkiezingen van 2001, aldus Haakmat.

Omdat het OM in Suriname geen aanwijzingen van de regering kan ontvangen heeft de Surinaamse regering via de benoeming van magistraten de zaak georganiseerd. Rozenblad is benoemd tegen de zin van de rechterlijke macht. Van der San, die volgens Haakmat lid is van de NDP, de partij van Bouterse, heeft zich bereid verklaard zijn baan als advocaat op te geven om het proces tegen zijn partijvoorzitter te gaan voeren.

“Dit koppel weet wat er moet gebeuren. Als zij een strafzaak aanhangig maken, moet de rechterlijke macht een uitspraak doen, anders is het rechtsweigering. De afwikkeling van de vervolging en ook de uitkomst is binnenlands-politiek helder. Er is geen vuiltje aan de lucht', zegt Haakmat. Een Surinaams vonnis zou de Haagse rechtbank onbevoegd kunnen maken omdat niemand twee keer voor hetzelfde feit kan worden berecht.

Haakmat zegt dat hij vorig jaar van Bouterse het mandaat kreeg om met Nederland te onderhandelen over een oplossing voor de drugszaak. In april 1997 heeft hij met de voormalige Surinaamse minister van Buitenlandse Zaken en vriend van Bouterse, H.

Herrenberg, in Parijs gesproken.

Haakmat: “Er moest een ruil gebeuren. Nederland zou de strafzaak tegen Bouterse overdragen aan Suriname. En in Suriname zou dan niet alleen deze strafzaak worden uitgezocht maar het zou ook komen tot een juridische afwikkeling van de decembermoorden', (in 1982 werden in Paramaribo vijftien tegenstanders van Bouterse vermoord, red.), aldus Haakmat.

Het plan ging niet door omdat de Nederlandse procureur-generaal Docters van Leeuwen twee weken erna “als een donderslag bij heldere hemel' via de televisie de dagvaarding van Bouterse aankondigde. “Toen heb ik Van Mierlo (minister van Buitenlandse Zaken, red.) niet eens meer benanderd met dit voorstel omdat de Kamer duidelijk maakte dat het recht zijn beloop moest hebben.'

Door de Surinaamse Adviseur van Staat Bouterse is deze week woedend gereageerd op het via NRC Handelsblad uitlekken van zijn plannen aldus een van zijn vertrouwelingen. Een van Bouterses Surinaamse adviseurs, R. de Freitas, verklaarde gisteren tegenover de Surinaamse krant De Ware Tijd dat de bekendgeworden plannen niet waar zijn. Volgens Haakmat zegt De Freitas, die zelf niet bereikbaar was, dit omdat “de zaak ontijdig in de publiciteit' is gekomen.

“Het is nodig dat de zaak niet zo wordt gepresenteerd dat de Surinaamse rechterlijke macht in een moeilijke positie komt omdat er een vooropgezet plan zou zijn om in Paramaribo een schertsproces te voeren want dat is niet zo', aldus Haakmat.

Het is volgens advocaat Haakmat beter de strafzaak “in de Surinaamse rechtssfeer' af te handelen omdat men daar beter in staat is zich over de feiten een oordeel te vormen. “Er staan nu dingen in de dossiers die gewoon feitelijk niet kloppen.'

Haakmat voorspelt dat de verdediging van Bouterse in Nederland vanaf nu eindeloos gaat vertragen. “Bij het Surinaamse OM is er welwillendheid om de zaak vanwege het politieke belang hoge prioriteit te geven. Daardoor kan de zaak in Suriname zijn afgedaan terwijl de zaak hier nog bij de rechter-commissaris is blijven steken'.

Haakmat noemt het opmerkelijk dat de Nederlandse justitie “zich steeds weer laat verrassen. Er wordt van Surinaamse kant al het juridische talent ingezet om te bedenken hoe de dingen moeten lopen. Hier loopt men altijd achter de feiten aan.'