Studenten laten zich niet intomen

De studenten in Indonesie gaan door met hun protesten. De situatie wordt steeds grimmiger, nu ook de strijdkrachten onderling verdeeld lijken. Vandaag worden de eerste doden begraven.

De troepen van de mobiele brigade bestoken nu al twee uur lang de campus van de Atma Jaya-universtiteit met rubberen kogels, traangas en stun-bommen, die met diepe dreunen opgalmen tegen de glanzende kantoortorens van de Sudirman-boulevard. Iedere salvo, iedere granaat die ontploft, ontketent massaal woede-gekrijs van de honderden studenten die zich daar verschansen. Nadat het beleg een uur of twee gaande is, en alle journalisten, die zijn samengedreven bij een aanpalend benzine-station twijfelen hoe lang de studenten dit kunnen volhouden, verschijnen de eerste molotov-cocktails op het het asfalt. Een regen van rubberen kogels trotserend, doen de studenten een uitval en gooien barricades op. Deze studenten laten weten dat zijn liever sterven dan door te leven in het Indonesie van president Habibie.

De massale demonstratie gisteren van zo'n 20.000 studenten en burgers tegen de regering-Habibie ontaarde in de meest gewelddadige rellen sinds de plunderingen die in mei dit jaar een eind maakten aan het ruim 30-jarig bewind van president Soeharto. De speciale sessie van het Volkscongres werd gisteren, volgens de regering, 'succesvol' afgesloten, ondanks de ongeregeldheden in het zakencentrum, een paar kilometer verderop. De omvang van de gewelddadigheden die 's middags begonnen met een veldslag tussen de door de regering betaalde knokploegen, wegens hun knuppels ook wel bamboe-boys genoemd, en Jakartanen, drong nauwelijks door tot het Volkscongres. Twee van de zogenaamde 'pro-regering' activisten werden doodgeslagen door een menigte.

Pas als er bij een eerste charge van het machtsapparaat om omstreeks drie uur in de middag drie studenten zijn doodgeschoten, komt er een reactie: de vergadering wordt voor vijf minuten geschorst.

In het Jakarta-Ziekenhuis, pal achter de Atma Jaya-universiteit, zijn op dat moment al zeker twintig gewonde studenten binnengebracht. Tussen modder en bloed op de witte tegelvloer van de Eerste Hulp-afdeling liggen zij op hun brancards. Voor de operatiekamer staat een file van vijf bedden met patienten die wachten op behandeling. Een student ligt op zijn buik te kreunen, een arts licht het verband op om zijn onderrug, en een diepe voor die een rubberen kogel daar geslagen heeft, wordt zichtbaar. In de kelder van het ziekenhuis ligt de economie-student Wawan, zijn twee grote tenen met een wit lintje samengebonden. Hij is dodelijk in de borst getroffen.

In zijn toespraak ter afsluiting van de vierdaagse-zitting zegt Habibie dat de demonstranten zich 'terughoudend' moeten opstellen. Ook minister Akbar Tanjung laat weten dat de regering “demonstraties als een onscheidbaar onderdeel van de democratie beschouwt, maar dat demonstranten vernielingen moeten proberen te vermijden.'

Bij de Atma Jaya universiteit gaat ondertussen een woest gebrul op uit de kelen van soldaten en militairen die daar balorig rondhangen. Af en toe jaagt een groep soldaten op mensen die opduiken uit het struikgewas. Er wordt schijnbaar in het wilde weg geschoten. Zo wordt een Indonesische journalist van vlakbij in zijn zij geraakt. De doorgaans stoicijnse en strak gediciplineerd optredende militairen zingen liederen, schelden ieder die voorbij komt uit, gooien stenen in de richting van de universitaire campus. Het lijkt of zij voelen dat het gezag in het land wankelt.

Vanochtend razen helikopters weer over Jakarta. De afgelopen nacht zijn vele pogingen ondernomen het escalerend geweld in de stad onder controle te brengen.

Oppositioneel politcus en moslimleider Amien Rais heeft gisteravond gewaarschuwd dat het land aan de rand van een burgeroorlog staat. Bij de katholieke Atma Jaya universiteit verschijnen de voorzitter van de Golkar-fractie in het parlement, Marzuki Darusman, en oud-minister Frans Seda, die tegenwoordig ook adviseur is van Habibie, om met de studenten te praten. De studenten wijzen dat echter van de hand. Koortsachtige pogingen worden ondernomen om de crisis te bezweren.

Die crisis lijkt echter onvermijdelijk. Vanochtend zijn er tekenen dat een scheuring gaande is binnen de strijdkrachten. Het korps mariniers dat gisteren uit de stad verdween naar verluidt omdat zij niet wilde meedoen aan het neerslaan van de studentendemonstraties, is in de vroege ochtend teruggekeerd. Vanochtend beschermen zij de uitgeputte studenten bij de Atma Jaya universiteit tegen troepen van de Strategische Reserve, die verderop staan opgesteld. Volgens geruchten onderhandelen nog altijd invloedrijke ex-topofficieren Ali Sadikin en Kemal Idris met chef-staf en minister van Defensie, generaal Wiranto, om een gewapend conflict tussen legeronderdelen te voorkomen. Ondertussen breken op verschillende plaatsen in de stad nieuwe ongeregeldheden uit tussen duizenden studenten en onderdelen van leger en politie, terwijl op andere plaatsen voorbereidingen worden getroffen om de doden van gisteren te begraven.