Stationsidylle

De hoofdredacteur van het Duitse maandblad Schach, Raj Tischbierek, schreef in het oktobernummer over een simultaan die hij in het Berlijnse Ostbahnhof had gegeven. Stationsidylle heette zijn stukje.

In en bij het station waren voetballers, basketballers, trampolinespringers, steltlopers en er waren ook schakers, maar voorlopig waren dat alleen Tischbierek en een collega, want tegenstanders meldden zich nog niet aan. De sfeer was ook niet erg geschikt voor een schaakje. Reizigers verdrongen elkaar op deze drukke zondagnamiddag. Het werd vroeg donker. Het stationsplein waar Tischbierek op uitkeek liep nu vol met hoeren, pooiers, dronkelappen, junks. Het kwam hem voor als een scène uit een catastrofenfilm na de wereldwijde ramp.

Nog waren er geen tegenstanders, maar wel een radioverslaggever. De verslaggever wist niet wie Tischbierek was, maar dat gaf niet. Slechter voor de goede sfeer was het dat Tischbierek niet wist wie de verslaggever was. Tischbierek legde uit dat in een simultaanvoorstelling veel schakers tegelijk tegen hem konden spelen en de verslaggever stelde daarop een vraag die aankwam als een mokerslag. Hij vroeg: ,,En wat hebben ze daaraan?'

Gelukkig geen tijd om daar ernstig over na te denken, want Tischbierek werd door de organisatoren verplaatst naar een betere locatie, in de stationshal, en toen kwamen er wel tegenstanders. Te laat. Kort nadat Tischbierek echt was begonnen werden de poorten van het station gesloten omdat nu teveel ongewenste elementen van het stationsplein binnenstroomden.

De confrontatie tussen het schaken en de echte wereld had Tischbierek misschien teveel aangedaan, want het volgende nummer van Schachdat hij uitbracht, dat van november, was van sombere overpeinzingen doorschoten.

Robert Hübner had het in een partijannotatie over een geval waar het computersysteem belangrijker werd gevonden dan de mens en hij schreef: ,,Als humanistisch opgevoed persoon kan en wil ik hieraan niet wennen; daarom is er voor mij in de moderne maatschappij geen plaats.'

Een beschouwing over het schaken in Wenen van de Oostenrijker Chrilly Donninger begon met de zin ,,Het schaken is anno 1998 in Wenen een trieste aangelegenheid.' Beschreven werden schaaklokalen die bij de bouw al half waren ingestort, elektriciteitsleidingen die het begaven als er een lamp werd gebruikt die goed licht gaf, halfdronken cafégangers die de televisie in het lokaal op de hoogste geluidsterkste zetten. En schakers die zich in hun voorkomen in niets van hun verloederde gezelschap onderscheidden.

En voor de minder bemiddelde schaker was er nog een tip, overgenomen uit Bild. Vouw handdoeken, lakens en ondergoed netjes op, leg ze op een stoel en ga er op zitten als je naar de televisie kijkt, dat spaart stroom van het strijkijzer.

De keiharde vraag van de radioverslaggever lijkt nog door te dreunen in dit nummer. Wat hebben ze eraan? Waar doen ze het eigenlijk voor, de schakers? Vraag die de essentie van het schakersbestaan treft. Die iedere schaker zichzelf wel eens mismoedig gesteld heeft. Maar die glorieus en triomfantelijk beantwoord wordt door een partij als de volgende. Wie het schaken ontrouw dreigt te worden, wordt door zoiets weer op het rechte pad gebracht. De zwartspeler is een Zweed, maar beslist niet uit de school van Ulf Andersson. Zijn voornaam is Tiger en het is geen bijnaam die hij door zijn gewelddadige partijen heeft gekregen, maar zijn echte naam, die hij in zijn partijen vervult. Een goede kandidaat voor de prijs voor de kranzinnigste partij van het jaar, noemde British Chess Magazine dit spektakel.

Wit Peter Heine Nielsen-zwart Tiger Hillarp Persson, Kopenhagen 1998

1. c2-c4 g7-g6 2. d2-d4 Lf8-g7 3. e2-e4 d7-d6 4. Pb1-c3 Pg8-f6 5. Lf1-e2 0-0 6. Pg1-f3 e7-e5 7. 0-0 Pb8-c6 8. d4-d5 Pc6-e7 9. b2-b4 a7-a5 10. Lc1-a3 Pf6-h5 11. c4-c5 a5xb4 12. La3xb4 Ph5-f4 13. Pc3-b5 c7-c6 Thuis voorbereid. Er volgt nu een verbluffende zettenreeks waarin de ene verrassing op de andere volgt. 14. Pb5-c7 Pe7xd5 15. Pc7xa8 Pd5xb4 16. c5xd6 Tot hier was het zeker spectaculair, maar nu begint pas de hogere waanzin. 16...Lc8-f5 Een fantastische zet. De bedoeling is 17. exf5 e4 en volgens de analyse van Steffen Pedersen in BCM is dat inderdaad gunstig voor zwart. 17. a2-a3 Pb4-d5

De omgekeerde wereld. Het lijkt of wit net twee stukken heeft bedreigd met een vork op e4, maar in werkelijkheid heeft zwart ze vrijwillig op de tanden gezet. 18. e4xd5 e5-e4 19. Ta1-c1 Dd8xa8 20. d5xc6 Da8xa3 21. Pf3-h4 Lf5-e6 Volgens Pedersen was dit alles niet alleen fantastisch, maar ook correct gespeeld. Maar nu maakt wit een fout. 22. Le2-c4 Hij had 22. d7 moeten doen, waarna de Tijger het volgende van plan was: 22...bxc6 23. d8D Pxe2+ 24. Kh1 Dxc1 25. Dxc1 Pxc1 26. Dd6 Pd3 27. Dxc6 Tc8 28. Db5 Ld4 en al heeft zwart maar twee stukken voor de dame, hij staat niet slechter. 22...b7xc6 23. Lc4xe6 Da3xc1 24. Dd1xc1 Pf4-e2+ 25. Kg1-h1 Pe2xc1 26. Le6-d7 Pc1-d3 27. Ld7xc6 f7-f5 Nu staat zwart duidelijk beter. Wit verliest onnodig snel. 28. g2-g3 Tf8-b8 29. Ph4-g2 Lg7-d4 30. Pg2-f4 Pd3xf2+ 31. Kh1-g2 Tb8-b2 32. Lc6-d5+ Kg8-h8 33. Ld5-c4 Pf2-g4+ Wit gaf op.

Het volgende, uit het zonetoernooi in Andorra, is ook niet mis. Niet John van der Wiel, zoals ik dacht, maar Dimitri Reinderman speelt daar. De andere namen die ik vorige week gaf klopten wel. Zes mensen plaatsen zich in Andorra voor het wereldkampioenschap. Drie ronden voor het eind deelde Van Wely de eerste plaats en Piket en Nijboer stonden een half punt achter.

Wit Reinderman-zwart Gurevich

1. e2-e4 e7-e6 2. d2-d4 d7-d5 3. Pb1-c3 Pg8-f6 4. Lc1-g5 d5xe4 5. Pc3xe4 Lf8-e7 6. Lg5xf6 Le7xf6 7. Pg1-f3 0-0 8. Dd1-d2 Pb8-d7 9. 0-0-0 b7-b6 10. Lf1-c4 Lc8-b7 11. Th1-e1 Lb7-d5 12. Lc4-d3 c7-c5 13. c2-c4 Ld5-b7 14. d4-d5 e6xd5 15. c4xd5 c5-c4 16. Ld3-c2 b6-b5 17. Kc1-b1 Dd8-b6 18. Dd2-f4 Ta8-d8 19. h2-h4 g7-g6 20. h4-h5 Lf6-g7 21. Df4-h4 Tf8-e8 22. Pf3-g5 Pd7-f6 23. h5xg6 h7xg6

24. Pg5xf7 Kg8xf7 25. Pe4-g5+ Kf7-g8 26. Te1xe8+ Td8xe8 27. Lc2xg6 Te8-e2 28. d5-d6 Lb7-c8 29. Pg5-e4 Pf6xe4 30. Lg6-h7+ Kg8-h8 31. Lh7xe4+ Kh8-g8 32. Le4-d5+ Kg8-f8 33. Dh4-f4+ Kf8-e8 34. Df4-f7+ Ke8-d8 35. Df7-g8+ Te2-e8 36. Dg8xg7 Db6xd6 37. Ld5-f3 Lc8-f5+ 38. Kb1-a1 Lf5-d3 39. Dg7xa7 Te8-e5 40. Td1-h1 Dd6-f6 41. Lf3-c6 Df6xc6 42. Da7-b8+ Zwart gaf op.