Iconen

In het artikel in NRC Handelsblad van 28 oktober 'Cyprus wil iconen terug van echtpaar uit Rotterdam', citeert u een aantal opmerkingen van mr. Sandberg, de advocaat van het Rotterdamse echtpaar. Deze opmerkingen kan ik niet onweersproken laten.

De zitting van de rechtbank in Rotterdam diende ertoe de advocaten de gelegenheid te geven de standpunten van hun clienten toe te lichten. Van de advocaten wordt verwacht dat zij zich beperken tot de juridische argumenten en dat zij zich niet overgeven aan politieke propaganda of laster. Hoewel Sandberg de Grieks-Orthodoxe Kerk er verschillende keren van heeft beschuldigd dat zij dit laatste doet, maakt hij zich er uitsluitend zelf schuldig aan door te verwijzen naar een 'circus' en naar de 'oeroude strijd tussen de Perzen en de Grieken'. Dit is stemmingmakerij en niets anders.

Ik heb mij in het bijzonder gestoord aan de opmerking van Sandberg dat de Cyprioten zijn clienten dankbaar moeten zijn dat de iconen er uberhaupt nog zijn. Mr. Sandberg miskent hier volledig dat slechts doordat er mensen als zijn clienten bestaan, er illegale handel in geroofde kerkelijke goederen bestaat. Als er geen kopers zijn is er geen markt, zo luidt de simpele waarheid van de markteconomie.

Sandberg heeft ook gezegd dat de kerk in het verleden 'hoogst onzorgvuldig' met zijn kunstschatten is omgegaan. Waar baseert hij dit op? Hij zou beter moeten weten; toen Sandberg probeerde de rechtbank ervan te overtuigen dat de iconen niet uit de Antiphonitiskerk afkomstig waren (zoals de kerk stelde), is hij daar niet in geslaagd, omdat de kerk zijn archieven goed bleek te hebben bijgehouden.

De Grieks-Orthodoxe Kerk te Cyprus heeft zich sinds de Turkse invasie op Cyprus in 1974 over de hele wereld bekommerd om haar geroofde kunstschatten en is tot actie overgegaan, zodra zij op de hoogte kwam van een misstand. Voorbeelden van door haar geinitieerde zaken vindt men in de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk, Griekenland en Nederland.

Op dit moment dienen nog de zaak in Rotterdam en een zaak in Japan. Bovendien heeft op initiatief van de kerk in 1997 een enorme vangst van geroofde en illegaal geexporteerde cultuurgoederen (waaronder ook Cyprische cultuurgoederen) in Munchen plaatsgevonden. Er is geen voorbeeld van een andere private instelling die zich met zo veel inzet bezighoudt met de recuperatie van haar kunstschatten.