Zorgvuldig zonder joligheid

In de kijkcijfer-toptien van vorige week stonden drie programma's van RTL4: Goede Tijden Slechte Tijden, Comedy Club van Andre van Duin en de Surprise Show van Henny Huisman. Met andere woorden: het station dat is opgericht om de grootste gemene deler van tv-kijkend Nederland te bedienen, trekt die massa nog steeds bij de gratie van de oude vertrouwde succesnummers. Zij blijven het gezicht van RTL4 bepalen, hoe zeer ook de indruk is gewekt dat alles er anders en vooral jonger zou worden.

Anders en jonger is het op de zender nu soms wel, maar omdat het zonder de oude publiekslievelingen niet gaat, maakt RTL4 dit najaar een veel minder consistente indruk dan voorheen. Tussen het traditionele aanbod duiken nu ook andersoortige programma's op, die het de vaste kijker ongetwijfeld moeilijker maken om zo'n hele avond te blijven doorkijken (en dus ook alle reclamespots te zien, hetgeen de bedoeling is).

Het quasi-brutale toontje van Beau van Erven Dorens in het kledderige Alles voor de Kijkcijfers kan immers onmogelijk in de smaak vallen bij het Huisman-publiek, en het borreluurtje van Ladies Only wekt vast en zeker bevreemding bij de kijkers van Andre van Duin. Terwijl hier evenmin sprake is van het soort kwaliteit dat wellicht een nieuw publiek zou verleiden de publieke omroep te verruilen voor de commerciele.

Toch wordt er tegenwoordig af en toe, tussen de reclame door, wel eens iets uitgezonden dat de aandacht verdient omdat het zorgvuldig is gemaakt en niet de allesverstikkende gezelligheid of de opgeklopte joligheid van veel andere programma's uitstraalt. Bekend van Radio en TV bijvoorbeeld op vrijdagavond. Op het eerste gezicht is de formule slechts de zoveelste variatie op het exploiteren van het legioen der bekende Nederlanders, en dat wordt er niet beter op als presentator Julien Croiset met verve een open deur intrapt: “Alle bekende Nederlanders waren ooit onbekende Nederlanders.' Kijk aan!

Elke aflevering bestaat uit een gesprek met zo'n coryfee en vaak verrassende archiefbeelden die met zichtbare toewijding bij elkaar zijn gezocht. Croiset beoefent daarbij weliswaar een pompeus en soms stuitend soort psychologie van de koude grond, maar die blijkt veel van zijn gasten tot eerlijke antwoorden en aardige bespiegelingen te brengen.

Zo opperde hij laatst tegenover Liesbeth List, dat haar leven `een catastrofaal begin' had gekend, `als kleine Liesbeth zijnde', waarna ze als zangeres des te meer vervuld zou zijn geweest van het voornemen `de wereld te dwingen naar je te luisteren'. Nou nee, zei ze, ze had altijd aandacht nodig - dat was gewoon een karaktertrek.

En zo ziet Karin Bloemen, die vanavond de hoofdpersoon is, zich geconfronteerd met Croisets theorie dat ze door haar `ongelukkige jeugd' op de gedachte is gekomen een `positieve, creatieve keus' voor haar verdere leven te maken. “Nee, dat heeft er niets mee te maken,' antwoordt la Bloemen resoluut, maar tenslotte komt ze niettemin tot een mooie karakteristiek van het artiestenbestaan: “Mijn theatrale intelligentie is bijna groter dan mijn persoonlijke.'

Bekend van Radio en TV, geproduceerd door Ivo Niehe, zou, kortom, allerminst misstaan op een zender die minder dan RTL4 is gebrandmerkt door het knusse familiegevoel. Te hopen is alleen dat de makers hoog blijven inzetten in de keuze van hun gasten. In de aflevering over de zanger en presentator Gordon, vorige week, overheerste alweer het gegiebel over oude fragmenten. Zodra het geijkte RTL-procede in werking komt, loopt zo'n programma nu eenmaal groot gevaar: dan is het alweer een nieuw podium voor de RTL-presentatoren om bij elkaar te gast te komen. En dan wordt natuurlijk ook Julien Croiset in minder dan geen tijd opgewaardeerd tot een bekende Nederlander, die zelf de hoofdpersoon kan zijn van de laatste aflevering.

Bekend van Radio en TV, RTL4, 22.15-22.45u.