Kunstwerk ontvreemd uit Arti in Amsterdam; Winnaars Prix de Rome 1998 op expositie

Tentoonstelling : Prix de Rome 1998 Tekenen en grafiek

In het Amsterdamse Arti en Amicitiae is gisteravond de tentoonstelling geopend met werk van kunstenaar die meedongen naar de Prix de Rome 1998 Tekenen en Grafiek. Daarbij is het kunstwerk gestolen van de winnares van de eerste prijs voor de grafiek, Agata Zwierzynska.

Het kunstwerk, Listen, the telephone book, was een unicum. Het drieduizend pagina's tellende boek was in zwart gekopieerd op origineel papier van de Gouden Gids. Bladerend door de enorme hoeveelheid informatie zag je afbeeldingen van gewillige 06-dames in pikant ondergoed,wazige televisiestills, een met touw vastgebonden vrouw die via de telefoonom hulp vraagt, en een wandelende sollicitant met een bord in zijn hand metdaarop de tekst: `Just an American looking for a job. Ask me.' Via de indexachterin vond je rubrieken als `Affair', `Dates', `Future', `Girls' en `Wrongnumbers'. De gerubriceerde service verwees niet zoals verwacht naartelefoonnummers, maar het boek was een historisch, associatief verslag vanintermenselijke communicatie via de telefoon.

Van de Prix de Rome 1998 voor Tekenen is Paul Nassenstein de winnaar. De Prix de Rome, een aanmoedingsprijs van de staatvoor kunstenaars tot en met 35 jaar, is in 1870 ingesteld. Elk jaar komen verschillende kunstuitingen aan bod op het terrein van beeldendekunst en architectuur. Volgens de voorzitter van de jury Janwillem Schroferheeft de prijs twee kanten: “De ene is het opsporen en stimuleren vanveelbelovend talent, de andere is het traceren en signaleren vanbelangwekkende ontwikkelingen op het collectieve terrein van beeldendekunst en architectuur.'

Los van de goede bedoeling jonge kunstenaars te ondersteunen heeft de talentenjacht een nare bijsmaak: kunst zou eigenlijk geen wedstrijd moeten zijn. Het wedstrijdelement wordt bij de Prix de Rome nog eens extra benadrukt doordat de deelnemers in de eindronde niet alleen geselecteerd worden op basis van origineel werk, maar vooral naar aanleiding van een kunstwerk dat zij speciaal moeten maken in een vastgestelde periode van drie maanden.

Het resultaat van deze competitie is in elk geval een aardige, afwisselendetentoonstelling van acht kunstenaars. Nassensteins precieze tekeningenzijn grappig en troosteloos tegelijk. Zo heeft het beeldscherm van de meerdan levensgroot getekende televisie, met daarop een truttige trouwfoto ineen lijstje, een gat. De scherven ervan liggen op het televisiemeubel,naast de afstandbediening. Het is onduidelijk of het mensje met het formaatvan een theelepeltje nu juist in of uit de televisie wil kruipen.

De werken op papier van Maritte Renssen (tweede prijs Tekenen) is een doorwrochte studie naar hoe het lichaam van een mens eruit zou zien als hij zijn huid verliest. Spieren en ribben van de borstkast worden zichbaar, enhaarvlechten verweven zich op een griezelige manier met de ruggegraat. Dehoeveelheid etsen van Rinke Nijburg (basisprijs Grafiek) is overweldigend.Zo overweldigend dat je eigenlijk niet meer weet waar je naar moet kijken: naar stripverhalen, naar filosofische verhandelingen, of naar afbeeldingen van de buitenaardse wezens Winnie, Willi en Wollie met daar omheen spannendgeschreven verhalen. In plaats van kunstwerken opgehangen aan de wand, zoals hier verlang je naar een presentatie zoals bij de kabinetten in het Rijksmuseum: grote kasten waarvan je de laden een voor een kunt open trekken om het werk op je gemak te kunnen bekijken.

Staatssecretaris van Cultuur R. van der Ploeg zei bij de prijsuitreiking tehopen dat de Prix de Rome 1998 de kunstenaars verder zal helpenbij hun loopbaan. Zijn verwachting is hoog gespannen want onderzoek heeftvolgens hem aangetoond dat deze prijs vooral vanaf 1985 sterk in hetvoordeel werkt van de winnaars. Als voorbeelden noemde hij Marijke vanWarmerdam, Joep van Lieshout en Rob Birza.

De vraag is echter wat hetgevolg is van wat. Het kan ook zo zijn dat kunstenaars door de prijzen en de publiciteit eromheen tot helden worden gemaakt en zo, misschien soms ten onrechte uitgroeien tot sterren aan het firmament van de kleine kunstwereld in Nederland.