Kamer aarzelt over `Kosovo'

De Tweede Kamer gaat nog niet akkoord met het zenden van dertig tot vijftig Nederlandse waarnemers naar Kosovo, waartoe het kabinet vorige week vrijdag in principe besloot. Een meerderheid van VVD, CDA, SP en de kleine christelijke partijen wil eerst betere garanties voor de veiligheid van de waarnemers en meer zichtbare Amerikaanse militaire betrokkenheid daarbij. Dat bleek gisteren in een overleg met de ministers Van Aartsen (Buitenlandse Zaken) en De Grave (Defensie).

Ook de VVD-fractie liet zich gisteren nog niet door haar beide geestverwante ministers overtuigen. Zij wil zich, net als de CDA-fractie nader beraden in afwachting van een nieuw overleg, volgende week. Van belang voor de VVD en de andere kritische fracties is dat er dan alsnog meer duidelijkheid is over de commandostructuur van de internationale evacuatiemacht, die de waarnemers in noodgevallen moet ontzetten en waaraan de Nederlandse regering 150 mariniers wil bijdragen.

Tot nu toe hebben met Nederland alleen Frankrijk, Duitsland Groot-Brittannie en Italie soldaten voor die evacuatiemacht toegezegd. De Kamer wil het risico dat waarnemers gegijzeld worden door Servische militairen of door het opstandige Kosovaarse leger UCK, zo klein mogelijk houden.

Daarom wil de Kamer ook meer weten over de coordinatie tussen de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) die de waarnemingsmissie organiseert, en de NAVO, die voor de beveiliging moet zorgen. De ministers konden de Kamer daarover nog niet alles zeggen want pas vandaag zou de NAVO besluiten over een volledig operationeel plan voor de evacuatiemacht.

Van Aartsen zei gisteravond dat hij ervan overtuigd is dat alles zal worden gedaan voor de veiligheid van de waarnemers, al voegde hij daaraan toe dat er altijd risico's blijven en dat een absolute veiligheidsgarantie niet te geven is.

Minister De Grave (Defensie, VVD) waarschuwde voor internationaal gezichtsverlies als Nederland alsnog zou besluiten niet mee te doen aan de verificatiemissie van de OVSE. Zijn partijgenoot Blaauw had opgemerkt dat Milosevic alleen gevoelig is voor zichtbare aanwezigheid van Amerikaanse troepen in de evacuatiemacht.

Hij wees erop dat dat al gebleken was in Bosnie waar Milosevic en Bosnische Serviers zich van 1992 tot '95 weinig aantrokken van een VN-vredesmacht zonder Amerikaanse deelneming, zoals in de zomer van 1995 in Srebrenica gebleken is. De Grave bracht daar tegenin dat zowel het OVSE-verificatieteam als de evacuatiemacht onder Amerikaans commando zal staan.

De GPV'er Van Middelkoop, die mede namens RPF en SGP sprak, vindt het zenden van waarnemers naar Kosovo ongewenst, omdat de daarvoor nodige rust ontbreekt in de huidige omstandigheden. Zijn weigering om het kabinet te steunen en de afwijzing van de kabinetsplannen door de SP lijken ook voor de komende weken vast te staan.