Een avondje sober bedelen op tv zonder effectbejag

Laveren tussen esthetische tv en het platte tranentrekken: de inzamelingsactie voor Midden-Amerika, gisteravond op tv. Een blik in de coulissen.

“Over een maand word je vader. Ervaar je het leed van de mensen in Midden-Amerika daardoor nu anders', vraagt Linda de Mol aan Marco Borsato. Achter de schermen van het inzamelingsprogramma verslikt Gerrit Jan Wolffensperger zich. “Oei, oei, oei', lacht hij schuldbewust om De Mols schaamteloze appel op de traanklieren. De voorzitter van de Raad van Bestuur van de NOS had nog zojuist verklaard dat tijdens deze “publieke sobere inzamelingsactie' goedkoop effectbejag was vermeden. “Nou ja' zegt hij vergoelijkend, “het gaat om de centen. Je kunt nog zo'n esthetisch programma maken, maar als het geen geld oplevert, kun je het net zo goed laten.'

“Succes bij de bevalling', lacht De Mol als afscheid naar Borsato.

Tijdens een gezamenlijke televisie actie van de publieke omroepen, gisteren in Hilversum, werd 16,4 miljoen gulden ingezameld voor de getroffenen van de orkaan Mitch in Midden-Amerika. Minister Herfkens (Ontwikkelingssamenwerking) had beloofd het eindbedrag te zullen verdubbelen. Om half tien trok de uitzending 1,2 miljoen kijkers, 400 duizend minder dan bij de actie voor Rwanda in 1994. Geschat wordt dat uiteindelijk - de actie loopt nog tot 1 december - circa vijftig miljoen gulden bijeengebracht zal worden.

Dat is minder dan de 73 miljoen voor Rwanda, of de 97 miljoen van Een voor Afrika in 1984 de meest succesvolle landelijke collecte aller tijden. Maar Lars Andersson, hoofd informatieve programma's van de NOS, wilde nog geen conclusies trekken over een eventuele daling in de vrijgevigheid van de Nederlander. “Normaal is het gemiddelde per donateur 50 gulden, nu 143 gulden', zei hij. Ook Jan-Bouke Wijbrandi van de samenwerkende hulporganisaties wilde niet van een tegenvallend resultaat horen.

“Het overtreft onze verwachtingen. En het is nog maar een tussenstand' benadrukte hij.

Minister Herfkens was zelfs in lichte paniek over de hoogte van de opbrengst. “Ik schrok, ik had dit niet verwacht. Eigenlijk dom van me, ik had beter moeten weten met al die Nederlandse stedenbanden met Midden-Amerika. Die organisaties, dat zijn terriers hoor!'

De commerciele omroepen deden niet mee aan de actie. De productiekosten, volgens netmanager van Nederland 1 Joop Daalmeijer met 800 duizend gulden een vriendenprijsje van producent John de Mol producties, waren volledig opgebracht door de Raad van Bestuur van de NOS. Het bleek dat vooral de samenwerkende hulporganisaties, waaronder Terre des Hommes, Novib en Artsen zonder Grenzen, hadden opgezien tegen de inbreng van SBS6, Veronica, RTL4 en 5. Wellicht was de opbrengst met presentatoren als Caroline Tensen en Robert ten Brink hoger geweest, zei Wijbrandi. “Maar met alle respect, Henny Huisman is ons soort amusement niet. Wij hebben een zekere angst voor sterren die bedelenderwijs vragen om geld. We willen ook op de langere termijn een draagvlak creeren.'

Toch bleef de vraag of met RTL4 het programma niet beter tot zijn recht was gekomen. Temeer daar de uitzending nu van half negen tot half tien moest worden onderbroken, omdat RTL4 op dat tijdstip Andre van Duins Comedy Club, uitzond. “Daar valt toch niet tegenop te concurreren' zuchtte Daalmeijer. Maar misschien was zelfs dat nog wel een zegen bedacht netcoordinator van TV2, Bob Bremer, zich, omdat het moeilijk is met alle televisienetten “de spanningsboog de hele avond vast te houden'.

“We gaan een draaiboek maken', beloofde Wolffensperger. “Voor de volgende keer.'