Stereo oogkleppen; Virtual reality bril van Sony

'God made him simple. Science made him a God' luidt de ondertitel van de film 'The Lawnmower Man' (1992). In de film, naar een verhaal van Stephen King, wordt het sullige tuinhulpje Jobe blootgesteld aan een reeks Virtual Reality-experimenten. Met vreselijke gevolgen, want het kan natuurlijk nooit goed gaan als iemand zijn denkbeeldige wereld voor werkelijkheid gaat aanzien.

De film gold in 1992 nog als sciencefiction. Met de introductie van de Glasstron Portable Movieman van Sony kunnen we ons allemaal aan de werkelijkheid onttrekken en anders wanen dan we zijn. Zet de bril op sluit de oogkleppen aan de zijkant, doe de oordopjes in voor het stereogeluid en je zit midden in de actie.

Met een Glasstron op het hoofd, hoe fraai en futuristisch vormgegeven ook, zie je er natuurlijk niet uit. Maar het gaat niet om gezien worden, maar om zelf zien. En dat kan levensecht met de bril: speelfilms, videospelletjes vakantievideo's of Internet. De Glasstron moet dan wel eerst worden aangesloten op videorecorder, camcorder, spelletjescomputer of PC.

Sony brengt de Glasstron in twee modellen die beide een klein LCD-scherm hebben. De scherpte van het kijkgenot hangt af van het aantal pixels, de kleine beeldpuntjes op het scherm. Wie door de goedkoopste van de twee brillen kijkt, de PLM-A55 van 1.999 gulden, stelt zijn ogen bloot aan 180.000 pixels. Een stuk scherper en duurder is de PLM-S700 met 1,55 miljoen pixels voor 3.999 gulden, met name bedoeld voor PC-gebruik.

Een verschil met eerder verschenen portable beelddragers, bijvoorbeeld de Watchman van Sony of de mini-TV'tjes van Casio, is de belevenis van het beeldscherm. Op de oudere TV-walkmans kijk je naar een miniscuul schermpje en zijn ondertitels bijna niet te lezen. Daar kan je natuurlijk een loep voor gebruiken en dat heeft Sony dan ook gedaan.

Vergelijkbaar met een diaprojector wordt het beeld door de ingebouwde loep flink uitvergroot. Het kleine LCD-schermpje verandert daarmee in een virtueel scherm van twee meter doorsnede bij het goedkoopste model. Met andere woorden, hoewel je naar een schermpje ter grootte van een fors uitgevallen postzegel zit te kijken, heb je de indruk dat je in een kleine filmzaal zit.

Dat is dus virtueel: het is niet zo, maar toch lijkt het zo.

Het duurdere model kan ook worden aangesloten op de computer. Het hoge aantal pixels levert voldoende scherpte op om het scherm goed genoeg te kunnen zien. De doorsnee van het virtuele scherm is wel iets kleiner dan bij het goedkopere model: 1,2 meter. Maar wel een stuk groter dan de gemiddelde monitor die nu op de meeste computers staat (veelal zo'n 37 centimeter doorsnee).

Hoewel de bril geen medische doeleinden dient, komt de Glasstron wel met een bijsluiter. Want zelfs al wordt de illusie gewekt dat je op een flinke afstand zit te kijken het LCD-scherm bevindt zich gewoon op enkele centimeters van de ogen. Daarom is Glasstron niet geschikt voor kinderen onder de zestien jaar en moeten oogpatienten eerst hun huisarts raadplegen. Sowieso wordt langdurig kijken niet aangeraden en kent de bril een ingebouwde beveiliging daarvoor: na zes uur schakelt het apparaat zich uit.

Maar niet alleen oogpatienten moeten oppassen met de Glasstron. Ook hartpatienten en mensen met een hoge bloeddruk worden gewaarschuwd eerst hun arts te raadplegen. Dat heeft niet zozeer te maken met de afstand van het beeldscherm, maar eerder met het vertoonde: het kan allemaal wel eens te levensecht worden. Het is allemaal veilig zolang je via de computer een spelletje schaak speelt of naar Bambi kijkt. Anders wordt het als er een computerspel wordt gespeeld waarin allerlei wapentuig op de speler wordt geleegd.

Na de walkman heeft Sony dus opnieuw een potentieel middel gevonden om veel treinreizigers te irriteren, want de Glasstron is ondanks de oordopjes niet geluiddicht. Toch is het apparaat niet geschikt om mee op reis te nemen, daar is het te breekbaar voor. De Glasstron is vooralsnog een supergadget, een duur speeltje voor technische-consumptiepioniers.