Partytenten asielzoekers 'een redelijk alternatief'

Ruim duizend asielzoekers zitten in feesttenten verspreid over het land. Een tijdelijke noodoplossing of toekomstig beleid?

Een feestelijke dag in het asielzoekerscentrum in Dokkum: de kooktent is gearriveerd. Tien gasfornuizen en tien spoelbakken op een rij. De honderd asielzoekers in de 'wintervaste partytent' ernaast hebben een pakket gekregen met twee pannetjes, fluitketel, koffiezetautomaat en afwasborstel. Hun wekelijkse toelage gaat omhoog, want ze mogen nu zelf koken. “Dat willen ze heel graag. En het is ook beter, want dan komen ze in het dorp en leren ze met geld omgaan', zegt plaatsvervangend directeur H. Dol. Weer een kinderziekte verholpen.

De instanties die zich bezighouden met de opvang van asielzoekers vinden de bouw van de paviljoententen inmiddels een geslaagde actie. “Het doet nauwelijks onder voor reguliere opvang', zegt een woordvoerder van het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA). Ook de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) en het ministerie van Justitie zijn tevreden. Al haasten alle instanties zich daaraan toe te voegen dat de tenten “uiteraard niet goed genoeg zijn' en vooral niet mogen worden gezien als de “nieuwe manier van opvang'.

Als dat zo is, hebben de instanties wel een probleem. Het COA verwacht dat het huidige aantal opvangplaatsen van 42.000 zal stijgen tot 60.000. Staatssecretaris Cohen (Justitie) verwacht dat de toestroom volgend jaar zeker zo hoog zal zijn als dit jaar. “De opvang en de verwerkingscapaciteit zullen daardoor overbelast raken', schrijft hij aan de Tweede Kamer. Vandaar dat iedereen naarstig op zoek is naar nieuwe 'vaste' locaties. Er wordt intern gesproken over de bouw van een vierde aanmeldcentrum. Er wordt met gemeenten gesproken over de bouw van nieuwe AZC's. Maar dat kost veel tijd. En dan is er ook nog altijd de twijfel: stel dat we allerlei centra bouwen, en de toestroom neemt af.

Dan zitten we ermee in ons maag.

Tenten zijn flexibeler dan gebouwen. De toestroom is flexibel en lastig te voorspellen. Dus als opvang in tenten gezien wordt als een “redelijk alternatief', zoals het COA zegt, dan levert het vele voordelen op. Het is sneller, goedkoper en gemakkelijk aan te passen aan de stroom asielzoekers.

Dus hoewel de tenten officieel worden bestempeld als “noodmaatregel', wordt er intern toch intensief gezocht naar nieuwe locaties. Het COA heeft bijvoorbeeld aan alle directeuren van de AZC's gevraagd of er op hun terrein een tent bij kan. Dat is handig, want een op zichzelf staande tent mist de organisatie, voorzieningen en begeleiding die bij een AZC wel voorhanden is. Verschillende directeuren van de tachtig AZC's in Nederland berichtten dat er wel plek is voor een tent. Nu is het wachten op de toestemming van de betrokken gemeenten.

Ook de IND is op zoek naar nieuwe locaties voor tenten. “Een derde en een vierde locatie' voor twee nieuwe tenten, zegt staffunctionaris T. Van Dijk. De tenten van het IND zijn anders dan de tenten van het COA. Het opvangorgaan biedt plek aan asielzoekers die 'tot de procedure zijn toegelaten' en het kan dus zijn dat ze maanden in de tenten verblijven. Ze zitten met zijn vieren op een kamer. De tent in Dokkum staat drie weken. Het COA zette ook een tent neer in Leiden (180 bedden). Bij het AZC in Roermond wordt morgen een tent voor honderd asielzoekers opgeleverd en in Drachten wordt nog gebouwd (200 bedden).

In de IND-tenten in Nijmegen en Ermelo verblijven asielzoekers die zich nog moeten aanmelden. Omdat de drie aanmeldcentra in Nederland de toestroom niet aankunnen zouden de asielzoekers twee, maximaal drie, dagen in deze tenten verblijven.

Maar de wachttijd is inmiddels opgelopen tot vier a vijf dagen. “Dat kan langer worden als de toestroom hoog blijft', zegt burgemeester P. Bunjes van Ermelo. “En als het langer duurt, is dit kamp ongeschikt', vindt burgemeester E. d'Hondt van Nijmegen. Mensen zitten met zijn tienen in een ruimte zonder plafond. Vooralsnog zijn de tenten in Ermelo en Nijmegen slechts voor een derde gevuld. Zo leeg gaat het nog wel, vinden beide burgemeesters, maar het moet niet te vol worden.

In totaal zitten er dus op vier locaties meer dan duizend asielzoekers in tenten. Omdat er nog twee plekken bijkomen en twee plekken nog niet vol zitten, kan dit snel oplopen tot tweeduizend. Directeur Dol van het AZC in Dokkum geeft toe dat de bewoners moesten wennen: het is gehorig er is niet veel privacy en de tent klappert bij harde wind. Maar het is toch “redelijk comfortabel.'

Volgens d'Hondt kan niet voor onbeperkte tijd zo'nconcessie worden gedaan. “We moeten zo snel mogelijk van de opvang in tenten af.' Maar het ministerie van Justitie reageert anders: “We zijn wel steeds op zoek naar nieuwe 'vaste' locaties, maar op dit moment is er gewoon geen andere mogelijkheid.' En ook het COA zegt: “Als we ze nodig hebben, blijven ze staan'.