Labour en liberalen sluiten pact; Tegen verrechtsing Tories

De Britse premier en Labour-leider Tony Blair heeft een politiek pact gesloten met de leider van de Liberal Democrats, Paddy Ashdown. Dat maakten ze gisteren in een gezamenlijke verklaring bekend.

De beide partijen zullen samenwerken “tegen een Conservatieve Partij, die vastbesloten lijkt steeds verder naar rechts op te schuiven' en om het Verenigd Koninkrijk voor te bereiden op verdere “Europese integratie'. De commissie waarin beide partijen al sinds een jaar spreken over hervorming van het kiesstelsel gaat zich ook bezighouden met sociale onderwerpen als gezondheidszorg en onderwijs, aldus Blair en Ashdown.

Volgens beiden is de stap bedoeld om een “eind te maken aan de verwoestende stammenstrijd die de Britse politiek kan aantasten, zelfs als beide partijen het eens zijn.' Zij zeiden dat hun pact geen opmaat is naar integratie van Labour en 'Lib-Dems', die kritische leden van beide partijen vrezen. Het blijven “twee onafhankelijke partijen, die het Britse volk bij de stembus verschillende keuzes zullen bieden als de gelegenheid zich voordoet', aldus de verklaring.

Veel parlementsleden uit beide partijen waren volkomen verrast door de manoeuvre en gissen naar de strategie. Parlementariers die in The Independent worden geciteerd zien het pact als bewijs dat Blair de hervorming van het kiesstelsel naar proportionele vertegenwoordiging ('PR') zal steunen, die de Lib-Dems wensen. In ruil zou Asdown Britse deelname aan de euro steunen. Blair is daar in principe voor de Conservatieven zijn steeds sterker tegen.

Het pact moet een gezamenlijke campagne ten gunste van Britse deelname aan de euro mogelijk maken, zegt ook een 'hoge Liberal Democrat' in de Financial Times. De samenwerking zou de Lib-Dems bovendien uit de politieke marge halen en Asdowns positie versterken.

In The Guardian leggen de 'Labour-veteranen' de manoeuvre uit als een 'politieke levensverzekering' voor Blair, die wordt beschouwd als iemand die geen enkel risico neemt.

Door de Lib-Dems te 'annexeren' maakt hij die partij onschadelijk. In dat licht wordt ook een mogelijke ministerspost voor Asdown gezien, waarover al langer wordt gespeculeerd. Blairs woordvoerder bestreed die redenering. “Blair is geen control freak maar juist een pluralist', zei hij.

Beide leiders kregen kritiek uit eigen kring om het gebrek aan overleg, maar ook om de inhoud van het pact. In sommige districten is de strijd tussen Labour en Lib-Dems heviger dan met de Conservatieven. Samenwerking zou daarom onmogelijk zijn.