Golvende torso's en hoge sprongen in ballet met vaart

Gezelschap : Het National Ballet Premiere : Is it far to go Choreografie : Itzik Galili

Twee maal per jaar verlaat Het Nationale Ballet zijn thuishaven om een aantal voorstellingen in het land te geven, waarvoor dan een speciaal programma wordt samengesteld. Opmerkelijk genoeg bestaat dat programma meestal niet uit onderdelen uit het klassiek romantisch repertoire terwijl het gezelschap daartoe als enige in Nederland is uitgerust, maar uit werken uit de tweede helft van de 20ste eeuw, al dan niet op spitzen gedanst. Dat is ook het geval met de serie voorstellingen waarmee nu, op bescheiden schaal, gereisd gaat worden: een nieuw werk van Itzik Galili een reprise van het door Rudi van Dantzig in 1968 gemaakte Ogenblikken en een deel uit de in 1994 speciaal voor het Theater Carre gemaakte, zeer theatrale avondvullende productie Even the Angels Fall van Redha Benteifour.

Itzik Galili heeft zich, sinds hij in 1991 vanuit Israel naar Nederland kwam, als een buitengewoon actief en creatief choreograaf gemanifesteerd. Hij maakte niet alleen regelmatig werk voor zijn eigen ad hoc gezelschap, maar ook voor uiteenlopende Nederlandse en buitenlandse groepen, waaronder Het Nationale Ballet. Ditmaal zorgt Galili voor een verrassing door, als een toch vooral in de eigentijdse moderne danstechnieken geschoolde en werkende choreograaf, een pittig danstechnisch vaak virtuoos werk te creeren met gebruikmaking van spitzen een voor Galili nieuw fenomeen.

Is it far to go?, gezet op de Chaconne uit de Partita nr.2 van J.S.Bach is een abstract ballet geconcentreerd rond pure beweging. Daar weet Galili wel weg mee. Met veel vaart, in een prachtig, effectvol toneelbeeld en dito belichting, worden langlijnige, messcherpe bewegingen in de ruimte gezet, met veel uit het lood hangende lichamen, onverwachts golvende torso's en gecompliceerd partnerwerk. Favoriet blijkt de positie te zijn waarbij het bovenlichaam ver naar voren buigt terwijl een been zijwaarts naast het oor geheven wordt. Dat levert voor de tien uitvoerenden geen enkel probleem op: voorbij het oor behoort bij de meesten ook tot de mogelijkheden en dat willen ze graag laten zien. De door Natasja Lansen ontworpen strakke bruine pakjes krijgen een licht accent door de open smalle witte lussen die er op bevestigd zijn en die de suggestie wekken tere kleine vleugeltjes te zijn. Later blijken ze echter te kunnen dienen om aan te hangen, te trekken en te dragen.

Is it far to go? is een goed geconstrueerd en uitstekend gedanst werk dat toch een beetje te veel van hetzelfde biedt en ondanks al die snelle draaien, hoge sprongen en bizarre houdingen te gelijkmatig is.

Hoe rustig en verstild tegenover Galili's rusteloze, dynamische openingsballet is Rudi van Dantzigs Ogenblikken voor zeven dansers op delicate, bijna breekbare strijkkwartetten van Anton Webern. Van Dantzig schreef later als tekst bij het werk onder meer: 'De dansers zijn in de ruimte geplaatst als sterren in het heelal, elk draait - onderling verbonden - zijn eigen baan lichtjaren van elkaar verwijderd.' Die beschrijving verwoordt precies de sfeer van dit zuivere, uit verfijnde miniaturen opgebouwde werk. Ook hierin werd goed en met overgave gedanst. Onbetwiste favoriet bij het publiek was Redha's aandeel, de Watersectie uit Even the Angels Fall... Voor mij blijft het een bombastisch, louter op effecten gemaakt werk, met te veel vertoon van stoere mannelijke fysiek en extreme vrouwelijke lenigheid, een teveel aan loshangend, rondzwierend haar en een kitscherige dramatiek die nergens uit voortkomt. Overigens, een pauze van een half uur na een ballet van vijftien minuten en dan weer een na een werk van achtien minuten, is dat niet wat overdreven?