Coalitie Israel keurt 'Wye' goed; Na aandringen VS

De Israelische regering heeft gisteravond met acht tegen vier stemmen bij vijf onthoudingen het akkoord van Wye Plantation met de Palestijnen onder bepaalde voorwaarden goedgekeurd.

De Amerikaanse president Bill Clinton heeft deze week in een telefoongesprek met premier Benjamin Netanyahu op een snelle Israelische beslissing aangedrongen met het oog op de globale situatie in het Midden-Oosten. De interventie van Clinton in Jeruzalem wordt door commentatoren uitgelegd als een aanwijzing dat Washington Arabische weerstand tegen een militaire actie tegen Irak wil verzachten. Een door Amerikaanse druk op Israel bereikt Palestijns succes zou daartoe kunnen bijdragen.

Volgens het akkoord van Wye Plantation zal Israel in drie fasen binnen twaalf weken 13,1 procent van het nog bezette deel van de Westelijke Jordaanoever aan het Palestijnse Gezag van Yasser Arafat overdragen.

Bij voltooiing van de terugtrekking zal Arafat 40 procent van de Westelijke Jordaanoever onder volledige of gedeeltelijke controle hebben. Bijna 98 procent van de Palestijnse bevolking in de Gazastrook en op de Westelijke Jordaanoever komt na uitvoering van het akkoord van Wye Plantation onder het Palestijnse Gezag. Dennis Ross, de Amerikaanse vredesbemiddelaar, komt morgen naar Israel en Gaza om toezicht te houden op uitvoering van het akkoord door de partijen.

Aan de uitvoering van het akkoord heeft de regering Netanyahu enkele voorwaarden verbonden die bij de Palestijnen en Israelische vredesbewegingen kwaad bloed hebben gezet. Netanyahu kon het akkoord slechts door zijn regering loodsen met de belofte dat er spoedig in Har Homa/Jebel Gnheim bij Jeruzalem zal worden gebouwd. Vandaag is de aanbesteding voor de bouw van 1025 woningen bij Har Homa geopend. Jebel Gnheim ligt in het geannexeerde deel van Jeruzalem, nabij Bethlehem. Jossi Sarid, de leider van de Burgerrechtenpartij, zei vanmorgen dat bouwen bij Har Homa neerkomt op de afbraak van het akkoord van Wye Plantation.

De regering besloot gisteren eveneens de uitvoering van het akkoord met de Palestijnen afhankelijk te stellen van wijziging van het Palestijnse Handvest via een stemming van de PNC, het overkoepelende Palestijnse parlement, en de arrestatie van dertig vermeende terroristen. Ook besloot de regering dat tijdens de derde terugtrekking slechts 1 procent van de Westelijke Jordaanoever in Palestijnse handen zal overgaan. Mocht Yasser Arafat op 4 mei 1999 eenzijdig besluiten om een Palestijnse staat uit te roepen dan zal Israel zich gerechtigd achten de nog door haar bezette delen van de Westelijke Jordaanoever te annexeren.

Israel zal ten behoeve van de kolonisten in bezet gebied elf rondwegen aanleggen. Dit zal gepaard gaan met verdere landonteigeningen, en dus spanningen met de Palestijnse bevolking.

Volgens het tijdschema zal het Palestijnse vliegveld in Gaza op 15 november opengaan. Ook zullen 250 van de 750 Palestijnse gevangenen die Israel krachtens het akkoord moet vrijlaten, op vrije voeten worden gesteld.

Volgende week moet de Knesset, het parlement het akkoord goedkeuren. De oppositiepartijen hebben laten weten voor het akkoord te zullen stemmen.

Circa 20.000 tegenstanders van de voortzetting van het akkoord van Oslo door Netanyahu demonstreerden gisteravond in Tel Aviv tegen diens “uitverkoop van Erets-Israel', het land van Israel. Verscheidene sprekers uit de rechtervleugel van de regeringscoalitie zeiden dat Netanyahu niet langer hun leider kan zijn. “Hij ging naar Wye en kwam met Munchen terug', zei Rehavam Ze'evi, de leider van de Vaderland-partij.

    • Salomon Bouman