VS dreigt EU met sancties over bananen; Brief Santer aan Clinton

De strijd tussen de Verenigde Staten en de Europese Unie over bananen is gisteren opgevoerd met de Amerikaanse dreiging per februari volgend jaar een reeks Europese goederen aan invoerrechten van honderd procent te onderwerpen.

De Amerikaanse lijst met producten omvat Europese export met een totale waarde van 1,4 miljard ecu (ruim 3 miljard gulden). Voorzitter Santer van de Europese Commissie heeft president Clinton in een brief laten weten dat de VS twee weken de tijd krijgen het dreigement in te trekken. Anders stapt de EU naar de Wereldhandelsorganisatie (WTO)

Commissaris Brittan (Buitenlandse Handel) zei gisteren tijdens een persconferentie dat de EU Amerikaanse sancties niet met soortgelijke eenzijdige maatregelen zal beantwoorden. De EU zal volgens Brittan aan de regels van de WTO houden. Dat betekent dat de EU de WTO verzoekt om maatregelen te mogen nemen om de schade als gevolg van de Amerikaanse sancties te kunnen compenseren.

Maar ondanks de dreigementen over en weer deden de EU en de VS gisteren ook oproepen om het geschil over bananen niet op een ware handelsoorlog te doen uitlopen.

De Amerikaanse handelsgezant, Barshefsky, zei dat de Verenigde Staten niet uit is op een handelsoorlog, maar de EU duidelijk wil maken dat de Europese regels voor invoer van bananen niet in overeenstemming zijn met de regels van de WTO. Het geschil zou door middel van onderhandelingen opgelost moeten worden. Het conflict gaat om de Europese bevoordeling van bananenimport uit voormalige kolonies ten opzichte van `dollarbananen' uit landen waar vooral Amerikaanse bananenfirma's actief zijn.

Volgens Brittan houdt de EU zich wel aan de WTO-regels. Volgens hem passen de Verenigde Staten de wet van de jungle toe door niet volgens de afgesproken procedures een klacht bij de WTO in te dienen. Brittan relativeerde de ernst van het geschil door de voortdurende problemen bij de Europees-Amerikaanse handelsbetrekkingen als een normaal verschijnsel te beschrijven.

Volgens de Europees commissaris is het logisch dat met het toenemen van de Europees-Amerikaanse handel er ook meer geschillen komen. De Amerikaans-Europese handel heeft een jaarlijkse omvang van tegen de 600 miljard gulden. Behalve over bananen hebben de VS en de EU jaren slepende conflicten over zaken als investeringen in Cuba en landbouwkwesties, zoals de weigering van de EU om Amerikaans vlees met hormonen op de Europese markt toe te laten.

Het conflict over bananen dateert al van 1993. In dat jaar voerde de EU een invoerregeling voor bananen in die een bevoordeling was voor de bananenexport van voormalige Franse en Britse kolonien Afrika en het Caraibisch gebied.

Na een Amerikaanse klacht bij de WTO is de EU gedwongen een nieuwe regeling te maken. Deze regeling, die ingaat per 1 januari 1999, is volgens de EU in overeenstemming met de WTO-regels maar de VS bestrijden dit. Volgens de nieuwe regels komen er voor `dollarbananen' in de EU per jaar importquota voor totaal ruim 2,5 miljoen ton. Per jaar mogen 857.700 ton ACP-bananen vrij van invoerrechten op de markt van de EU komen.

De lijst van Europese goederen die in de VS mogelijk met een invoerheffing van honderd procent wordt belast is zeer gevarieerd. Kaas, kleding speelgoed, naaimachines, wijn, brood, koffers, balpennen en beddenlakens komen er op voor. Pas in een later stadium zal bepaald worden welke goederen daadwerkelijk onder sancties vallen.