Eindtoets basisschool splijt Kamer; PvdA tegen Adelmund

Het pleidooi van staatssecretaris Adelmund (Onderwijs) voor een uniforme verplichte eindtoets voor basisscholieren en voor publicatie van de toetsresultaten, stuit op kritiek van haar partijgenoten in de PvdA, het CDA en de SP.

Zij vinden toetsresultaten een te mager instrument zijn om de prestaties van basisscholen te meten. Volgens hen worden scholen dan op verkeerde gronden met elkaar vergeleken. De VVD en D66 zijn juist blij met de opvattingen die Adelmund in deze krant uitsprak, omdat zij vinden dat ouders recht hebben op informatie over de prestaties van basisscholen. Nu mogen basisscholen nog zelf weten of ze een eindtoets afnemen, wat ze onderzoeken en of ze hun resultaten bekendmaken. Zeventig procent van de ruim 7.000 basisscholen gebruikt al de Cito-eindtoets, maar slechts enkele scholen publiceren hun resultaten in de schoolgids.

Ook GroenLinks acht het “onvermijdelijk dat ouders zulke informatie willen', aldus Kamerlid M. Rabbae. Daarom is het volgens hem beter dat de overheid “zorgt voor zo volledig mogelijke informatie en niet uitsluitend toetsresultaten'. In dat licht bepleit Adelmund naast toetsresultaten ook een nuancering; zij vindt dat scholen mogen aangeven welke inspanning ze hebben geleverd om hun leerlingen op een bepaald niveau te krijgen. Het zogeheten `leerlingvolgsysteem', waarbij de school de vorderingen van elk kind jaarlijks bijhoudt, zou zulke informatie kunnen leveren.

Kamerlid P. Remak (VVD) vindt een verplichte toets een “zinvol ijkpunt' voor ouders om scholen met elkaar te vergelijken als ze een school kiezen. “Voorwaarde is wel dat er een goede toets wordt ontwikkeld die meer meet dan alleen taal en rekenvaardigheden.' Ook U. Lambrechts (D66) is “blij dat Adelmund inziet dat ouders recht hebben op informatie over scholen. Als een school niet presteert, zullen ouders zich er eerder bemoeien verwacht ik'.

Critici waarschuwen ervoor dat een eindtoets kan uitgroeien tot een soort eindexamen.

In dat geval zullen basisscholen kinderen alleen nog klaarstomen voor die toets en creatieve vakken en sociale vaardigheden daardoor verwaarlozen. Bestuurder E. de Jong van de CNV Onderwijsbonden: “Er zijn al scholen die de Cito-eindtoets voortdurend oefenen met kinderen in de laatste klas. Dan zegt zo'n instrument toch niets?'

Kamerleden C. Ros (CDA) en H. van Bommel (SP) vrezen voor onbillijke vergelijkingen tussen achterstandsscholen en scholen met veel kinderen van hoogopgeleide ouders. Van Bommel: “Witte ouders zullen de resultaten zien en dan nog eerder geneigd zijn zwarte scholen te mijden.' Ros wil dat scholen zelf beslissen of ze toetsresultaten bekendmaken. “Ik ben voor transparantie over de inspanning van scholen, alleen niet aan de hand van toetsresultaten. Het gaat op een school om meer: sociale en emotionele ontwikkeling van kinderen en creatieve vakken.'