DETAILHANDEL

Werkgeversvereniging MKB Nederland en de Raad Nederlandse Detailhandel (NDH) nemen afstand van het advies van het Nationaal Forum voor de introductie van de euro, dat maandagavond koos voor een overgangsscenario waarbij gulden en euro na 1 januari 2002 maximaal vier weken naast elkaar in omloop zullen zijn. Met deze beslissing komt er een einde aan maanden van vruchteloze koehandel tussen de winkeliers enerzijds en banken consumentenorganisaties, vakbonden, De Nederlandsche Bank en het Ministerie van Financien anderzijds.

De winkeliers bepleiten de zogeheten `big bang', waarbij consumenten en winkeliers in december 2001 bevoorraad worden met euro's, die ze vanaf 1 januari 2002 kunnen gebruiken. Guldens zouden dan aan de kassa niet meer geaccepteerd worden, maar zijn wel nog in te wisselen bij banken of op het postkantoor.

De andere in het Nationaal Forum vertegenwoordigde organisaties voelen niets voor een big bang. Het risico dat er iets mis gaat met de bevoorrading voor E-day, waardoor een deel van het land op 1 januari plots zonder geld zou komen te zitten, is te groot en het Nationaal Forum wil rekening houden met kwetsbare groepen, zoals ouderen gehandicapten en sociale minima, die ruimschoots de tijd moeten krijgen om hun geld om te wisselen. Het forum geeft daarom de voorkeur aan een `duale fase', waarin gulden en euro naast elkaar in omloop zijn.

Het oordeel had eigenlijk zes weken geleden al geveld moeten worden, maar toen hielden MKB en de Raad NDH een doorbraak tegen. Afgelopen maandag toen de twee vertegenwoordigers van het merendeel van de Nederlandse winkeliers weigerden aan de onderhandelingstafel plaats te nemen, waren de overgebleven veertien in het Nationaal Forum vertegenwoordigde organisaties het in een mum van tijd met elkaar eens. Unaniem koos het forum voor een `duale fase' van ten hoogste vier weken.

Het midden- en kleinbedrijf en de detailhandel leggen door hun boycot echter, om in hun eigen terminologie te blijven, een zware hypotheek op het advies van het Nationaal Forum. De opstelling van de winkeliers is immers van vitaal belang voor het slagen van de euro-operatie. Zonder medewerking van de detailhandel is de invoering van de euromunten en biljetten gedoemd te mislukken.

De consument moet na 1 januari immers zowel bij klein- als grootgrutter gewoon zijn boodschappen kunnen afrekenen. Als winkeliers alleen nog euro's accepteren, terwijl hun klanten daar nog niet over beschikken, hebben detaillist en consument allebei een probleem.

Zo ver zal het echter niet komen. De detailhandel heeft al aangegeven dat ze zich uiteindelijk zal conformeren aan het overgangsscenario dat de Tweede Kamer vaststelt en zowel MKB Nederland als de Raad NDH zullen ook weer gewoonaanschuiven bij het Nationaal Forum, om de introductie van de nieuwe munten en biljetten in goede banen te leiden.

Voor het zover is leggen zij zich niet neer bij de duale fase die het Nationaal Forum voorstaat. De grote detailhandelsconcerns (Ahold, Vendex, Laurus) en MKB zullen bij de politiek actief blijven lobbyen voor een big bang in de hoop dat Minister Zalm (Financien) en de Tweede Kamer het advies van het Nationaal Forum naast zich neerleggen. Dat is zeker niet ondenkbaar, want in de Tweede Kamer tekende zich eerder al een meerderheid af voor de big bang.

Het heeft er dan ook alle schijn van dat de uitspraak van president N. Wellink van De Nederlandsche Bank dat een big bang “onaanvaardbaar' is niet, zoals MKB en Raad NDH aanvoeren, de voornaamste reden is geweest om weg te blijven bij het overleg. Hun argumentatie daarvoor - Wellink zou te vroeg zijn visie op het door hem gewenste overgangsscenario openbaar gemaakt hebben - is zwak de detaillisten hebben datzelfde al veel eerder ook gedaan. Niemand twijfelt aan hun uitgesproken voorkeur voor een big bang.

Het lijkt meer op dat de winkeliers hun lobby liever ongebonden voortzetten in plaats van de last van een moeizaam binnen het Nationaal Forum bereikt compromis te moeten dragen.

Het zag er bovendien naar uit dat een compromis toch nooit bereikt zou worden.

Als die duale fase er uiteindelijk toch komt, is er overigens geen winkelier over boord. De detailhandel houdt natuurlijk al lang rekening met de mogelijkheid dat de big bang onverhoopt niet doorgaat. De scenario's voor de duale fase liggen allang klaar.

Zo komen er omwisselpunten in winkelcentra en supermarkten en grotere winkels gaan werken met aparte guldenskassa's en aparte eurokassa's. Er zullen voldoende voorzieningen getroffen worden om het doembeeld van de detailhandel te vermijden: lange rijen aan de kassa's. Die leiden immers tot irratie bij klanten en dat willen de winkeliers voorkomen, want voor je het weet is je imago van snelle gemakkelijke supermarkt naar de vaantjes.

    • Red. Roel Janssen
    • Jochen van Barschot