Raketten voor Cyprus gaan wellicht naar Kreta

Griekse en Grieks-Cyprische kranten melden de laatste dagen met grote koppen op de voorpagina dat de Russische luchtdoelraketten voor Cyprus waartegen Turkije in scherpe bewoordingen ageert, op Kreta zullen worden geplaatst.

Een klein Grieks-Cyprisch blad, Epta geheten, is er vorige week mee begonnen met verwijzing naar een ietwat geheime lunch die de Griekse en Grieks-Cyprische ministers van Buitenlandse Zaken Pangalos en Kasoulidis in Vouliagmeni, onder de rook van Athene, hadden gehouden. Omdat de Grieks-Cyprische en de Griekse regeringswoordvoerder het bericht bevestigen noch ontkennen, hebben grotere kranten het overgenomen.

Komende vrijdag zal de Cyprische Nationale Raad zijn - uitgestelde - beslissing moeten nemen wat met de uit Rusland bestelde raketten moet gebeuren. Moskou vraagt flinke sommen aan opslaggeld als de reeds grotendeels betaalde raketten nog langer op Russische bodem blijven. Turkije verzet zich heftig tegen de al driemaal uitgestelde plaatsing maar ook de Verenigde Staten, Israel, de EU en zelfs de OECD hebben met kracht geadviseerd daar niet toe over te gaan. De EU-commissie bepleitte onlangs nieuw uitstel tot april, in de hoop dat inmiddels de onderhandelingen tussen Grieks en Turks-Cyprioten, nu onder supervisie van Holbrooke, weer op gang zijn gekomen.

De Cyprische president Klerides echter heeft zijn herverkiezing afgelopen februari onder andere te danken aan de belofte, dat de raketten dit jaar worden geplaatst als Turkije niet met concessies van betekenis komt, en van zulke concessies heeft Ankara zich zorgvuldig onthouden. De bestelling is ruim twee jaar geleden op initiatief van Klerides verricht in de hoop dat de Grieks-Cyprische positie er diplomatiek op vooruit zou gaan, maar het tegendeel is gebeurd. Een Grieks-Cyprische krant vergeleek onlangs Klerides met een jongen die op een dak is geklommen maar er niet meer af kan doordat de ladder is weggenomen.

Het was een publiek geheim dat de Griekse premier Simitis en zijn minister Pangalos geen heil zagen in deze bestelling. Griekenland en Cyprus zijn echter sinds zeven jaar aan elkaar gebonden door een ongeschreven gemeenschappelijke defensiedoctrine. Plaatsing van de raketten op Oost-Kreta zou de Cyprische president wellicht uit een benarde positie kunnen verlossen, maar de vraag rijst in hoeverre de installatie gevechtsklaar blijft.

In dat geval zal Turkije zijn bezwaren waarschijnlijk niet laten varen. In het eerste geval kan de hele ontwikkeling toch wel als een afgang voor de Grieks-Cyprioten worden beschouwd. Minstens een figuur uit Klerides' kabinet, minister van Defensie Omirou, zou dan aftreden en onder de Grieks-Cyprische bevolking waarvan 83 procent voor plaatsing is, zou de frustratie groot zijn.