Euro in 2002 vier weken naast gulden; Advies Nationaal Forum

In Nederland kan vanaf 1 januari 2002 maximaal vier weken lang met zowel de gulden als de euro worden betaald. Dit heeft het Nationaal Forum voor de introductie van de Europese eenheidsmunt gisteravond aan minister Zalm van Financien geadviseerd.

Naar verwachting speelt dit advies een belangrijke rol in de verdere besluitvorming. Het advies van onder meer de banken, de Consumentenbond en de werknemersverenigingen was unaniem, maar de vertegenwoordigers van de winkeliers en het midden- en kleinbedrijf lieten gisteravond verstek gaan bij de bijeenkomst van het Nationaal Forum. Werkgeversorganisatie MKB-Nederland en de Raad Nederlandse Detailhandel (NDH) zijn uitgesproken voorstander van een snelle invoering van de euro, de zogeheten 'legal big bang', waarbij gulden en euro niet enkele weken naast elkaar in omloop zijn.

Het Forum heeft gisteren wel toegezegd te kijken of een verdere verkorting van de overgangsperiode mogelijk is. “Het kan goed zijn dat in de praktijk de euro binnen twee weken ingevoerd is, maar gegeven de huidige technologie en kennis hebben we deze speelruimte nodig', zei FNV-voorzitter L. de Waal na afloop van het beraad. “Een 'big bang' moet je gewoon niet doen. Dan krijg je in de week tussen kerst en nieuwjaar Sovjet-rijen voor de pinautomaten', denkt De Waal. “Dat kun je de mensen gewoon niet aandoen.'

Volgens het Nationaal Forum is een plotselinge overgang te risicovol. Als er tegenvallers optreden en er is geen 'reservemunt' aanwezig “ontstaat het gevaar van ontregeling van het betalingsverkeer'.

De FNV-voorzitter noemt het een “domme strategie' van de winkeliers om weg te blijven van het overleg. “We zullen het toch samen moeten oplossen.' Het door MKB en de Raad NDH aangevoerde argument dat uitlatingen van Wellink, die een 'big bang' onverantwoord noemde, voor hen de reden zijn geweest om weg te blijven noemt De Waal “beledigend voor de andere leden van het Nationaal Forum'.

Voorzitter Hans de Boer van MKB-Nederland blijft echter bij zijn standpunt dat de druk van de banken te groot was om het Forum op andere gedachten te brengen. Daarom wilde hij, net als de Raad NDH geen verantwoordelijkheid nemen voor dit advies. “Onze argumenten hebben geen eerlijke kans gekregen', stelt hij vanochtend in een reactie. “De banken worden als de deskundigen gezien, naar ons wordt veel minder geluisterd.'

De andere werkgeversorganisatie in het Nationaal Forum VNO-NCW, vindt dat het midden- en kleinbedrijf en de detailhandel door hun afwezigheid “een veto over zichzelf hebben uitgesproken', aldus voorzitter H. Blankert. Directeur D. Westendorp van de Consumentenbond valt hem bij. “Zij hebben constant de verantwoordelijkheid van zich afgeschoven en die afgewenteld op de consument. Dat kan natuurlijk niet. Een 'big bang' zal waarschijnlijk tot chaos leiden.'

Het is daarnaast onduidelijk of de Europese Centrale Bank, de toezichthouder op de euro, toestemming zou geven om voor 1 januari 2002 al euro's te verspreiden onder winkeliers en mogelijk ook onder consumenten. Om een 'big bang' ten uitvoer te brengen is dat onvermijdelijk.

Bovendien lijkt geen enkel ander land dat deelneemt aan de Economische en Monetaire Unie (EMU) van plan te zijn voor een 'big bang' te kiezen. “Nederland zou alleen staan door dat wel te doen', aldus FNV-voorzitter De Waal.