Eerste hoorzitting over impeachment Clinton

In het Huis van Afgevaardigden is gisteren de eerste hoorzitting gehouden in verband met de mogelijke impeachment van president Clinton. De Republikeinen in de commissie voor Justitie van het Huis lijken vastbesloten om hun onderzoek naar het gedrag van de president in de affaire-Lewinsky voort te zetten.

Als opmaat voor de hoorzittingen van volgende week, waarin onafhankelijk aanklager Kenneth Starr als getuige zal verschijnen, werden gisteren 19 historici en rechtsgeleerden gehoord over de algemene vraag wat voor gedrag van een president eigenlijk grond voor impeachment kan zijn. De meningen van de geleerden liepen sterk uiteen.

De historicus Arthur Schlesinger jr. bijvoorbeeld, die begin jaren zestig adviseur was van president Kennedy, noemde het gedrag van Clinton schandelijk, maar zei ook dat “liegen tegen het publiek geen onbekende praktijk is voor een president. Een heer liegt altijd over zijn seksuele leven'. Dat lokte een felle woordenwisseling uit met enkele Republikeinen in de ondercommissie voor grondwetszaken, die de bijeenkomst had belegd.

Volgens Gary McDowell, een amerikanist aan de Universiteit van Londen, rechtvaardigen meineed en het aanzetten tot meineed impeachment. De Amerikaanse grondwet noemt als gronden voor impeachment behalve verraad en omkoping ook “zware misdrijven en wangedrag' zonder die termen nader te definieren. Berisping noemde McDowell “een laffe uitweg'.

Voorzitter Henry Hyde van de commissie voor Justitie, die het impeachment-onderzoek leidt, betoogde dat niemand boven de wet staat. Meineed van de president door de vingers zien, zei hij, ondergraaft het hele Amerikaanse rechtssysteem. Maar volgens Lawrence Tribe, een jurist van Harvard, gelooft niemand echt dat het rechtssysteem zal instorten als Clinton niet aan impeachment onderworpen wordt. Bovendien kan hij na zijn ambtstermijn altijd nog als particuliere burger voor meineed aangeklaagd worden.

Veel Republikeinen zitten ernstig met het impeachment-onderzoek in hun maag.

Ze geloven dat de uitslag van de verkiezingen aangeeft dat het publiek de zaak zo snel mogelijk afgehandeld wil zien, en wel zonder dat het tot impeachment komt. Maar tegelijkertijd weten ze niet hoe ze het proces dat al in gang is gezet, nog kunnen stoppen. Afgevaardigde Robert Livingston, die naar verwachting Newt Gingrich zal opvolgen als voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, zei dit weekeinde: “Ik weet niet of hij (de president) vrijuit gaat. De beschuldiging luidt dat hij onder ede gelogen heeft. Dat is voor mij iets heel ernstigs.'

Momenteel ontstaat nu de paradoxale situatie dat diverse Democraten het impeachment-proces willen rekken door extra getuigen op te roepen, mogelijk in de hoop dat het publiek dat de Republikeinen zal verwijten. De Republikeinen willen alleen onafhankelijk aanklager Starr verhoren, op 19 november, en daarna snel stemmen over de artikelen van impeachment, ofwel de aanklacht tegen Clinton.

Deze week zal de wereld voor het eerst de stem kunnen horen van de vrouw met wie het hele schandaal is begonnen. De commissie voor Justitie geeft een dezer dagen de bandopnames vrij die Linda Tripp heimelijk maakte van telefoongesprekken met haar vriendin Monica Lewinsky. De schriftelijke weergave van de gesprekken is begin oktober al openbaar gemaakt als bijlage bij het rapport van Starr aan het Congres.

Clinton leed gisteren bij het Hooggerechtshof twee nederlagen in zaken die met de affaire-Lewinsky te maken hebben. Het Hof bepaalde dat Clintons juridische adviseur en vertrouweling Bruce Lindsey alle vragen moet beantwoorden die aanklager Starr hem stelt voor de grand jury, de kamer van onderzoek in de zaak. Ook agenten van de presidentiele beveiligingsdienst, de Secret Service, kunnen zich volgens het Hof niet op een verschoningsrecht beroepen als hun voor de grand jury gevraagd wordt te getuigen over de president.

Clinton werd gisteren door juristen van het ministerie van Justitie ondervraagd in een andere zaak: de mogelijk illegale inzameling van gelden voor de verkiezingen van 1996. Minister van Justitie Janet Reno zal naar verwachting in de komende weken beslissen of ze een onafhankelijke aanklager zal benoemen om de affaire van de campagnegelden te onderzoeken.