PvdA verdeeld over afdrachten EU

Eerst was er Thatcher die haar 'money back' wilde van Europa. Toen kwamen die Duitsers die wegens de hoge kosten van de hereniging minder wilden gaan betalen aan de Europese Unie.

Vervolgens was er de politiek leider van de VVD, Bolkestein, die er op wees dat Nederland meer afdroeg dan het ontving uit de kassen van Brussel. En is nu ook de PvdA definitief bezweken voor het nationaal belang?

Ja en nee, zo bleek afgelopen vrijdag en zaterdag in Den Haag tijdens een internationale conferentie van de grootste regeringspartij over de Europese samenwerking. 'Voor Europa, voor jou' stond op de folder die was uitgedeeld. Maar de speech die premier en PvdA-leider Kok zaterdagochtend hield, had op sommige momenten toch een 'voor mij'-toon.

In het begin al maakte Kok duidelijk dat ook Nederland aan zijn trekken zou moeten komen bij de verdeling van de financiele middelen. “Het gaat om de beginselen waarop we ons begrotingsbeleid baseren. [...] Van geen lidstaat mag gevraagd worden dat zijn bijdrage excessief is in relatie tot zijn relatieve welvaart', aldus de premier. Anders dan Bolkestein zou doen, bleef Kok echter ook een warm betoog houden voor meer Europese samenwerking op het gebied van sociale politiek en ook buitenlandse politiek. Ook zou er op belastinggebied meer samengewerkt moeten worden, om 'ongewenste fiscale concurrentie' tussen lidstaten tegen te gaan.

Toch was niet iedereen er gerust op dat de PvdA pal zal blijven staan tegen het Euro-sceptisch denken. Piet Dankert, scheidend Euro-parlementarier, noemde het redeneren in termen van netto-bijdragen en netto-inkomsten 'gevaarlijk'. De redeneertrant negeert volgens Dankert namelijk “alle economische en politieke voordelen die voor Nederland aan Europa zitten, maar die zich niet op een boekhouders-balans laten plaatsen'.

Dat er minder douane hoeft te worden aangesteld. Dat Europa als blok beter profiteert van de wereldhandel dan individuele lidstaten dat doen.

Dat de Europese samenwerking politiek vertrouwen wekt en mede daardoor minder hoge defensie-uitgaven veroorzaakt. Hadden de nationale rekenaars dat allemaal bedacht?

Dankerts stelling deed thesaurier-generaal Jan Willem Oosterwijk, de belangrijkste ambtelijke adviseur van de minister van Financien en zaterdag ook aanwezig, een beetje zuchten. Zo'n redenering kwam er volgens hem op neer “dat je nooit over de contributie van de tennisclub zou mogen praten, omdat tennis nu eenmaal goed voor je conditie is.'

Het was niet voor niets dat Oosterwijk tegengas gaf. Het kabinet heeft 1,3 miljard ingeboekt ter bezuiniging op de afdrachten aan Europa. De Finse Euro-commissaris Erkki Liikanen (begroting) gaf zaterdag aan dat deze bezuiniging vooralsnog maar op een manier haalbaar is: een andere systematiek voor de landbouwuitgaven. Beslissingen hierover hoeven namelijk niet bij unanimiteit te worden genomen, maar bij meerderheid

Het Nederlandse kabinet heeft dan ook inmiddels een nota uitgebracht die op deze gedachte verder borduurt. Bovendien zouden Nederland en de PvdA minder moeten klagen, zei Liikanen en beter moeten lobbyen om geld uit de structuurfondsen te halen die bedoeld zijn voor bijvoorbeeld sociale projecten in de binnensteden. Euro-scepsis mag nooit een dekmantel voor eigen onvermogen worden waarschuwde hij.