Honderd dagen Kok-II: gedoe, gedoe, gedoe

Zijn openhartigheid was ongewoon. “Dit is een leuk kabinet voor jullie' liet Wim Kok zich kort na het aantreden van zijn tweede kabinet ontvallen tegen een parlementair journalist. Had Kok er een voorgevoel van? Zag hij alle trammelant die hem en zijn ministers zo snel zou overkomen, al aankomen?

Want wat doorgaans leuk is voor journalisten, is meestal minder leuk voor politici. Het tweede kabinet-Van Agt ('81-'82) was zo'n geval. De geforceerde samenwerking tussen Dries van Agt en Joop den Uyl liep snel uit op een rampkabinet: er werd weinig bestuurd en veel geruzied.

Deze coalitie haalde niet eens zijn regeringsverklaring: al na 35 dagen moest er worden gelijmd. En na acht maanden viel de coalitie van CDA, PvdA en D66 definitief uit elkaar. Morgen zit het tweede kabinet-Kok precies honderd dagen. Goedbeschouwd is het een maatstaf van niks, behalve als incident zich op incident stapelt. Want in de politiek geldt nog meer dat in andere vormen van het leven: vertrouwen komt te voet, maar gaat te paard. Voor je het weet, heb je als kabinet een akelig imago en dringt de beeldvorming de prestaties naar de achtergrond.

Afgelopen zomer zochten de grondleggers van Paars II naar een motto. 'Werk, werk, werk' was voor Paars I een gouden formule. Maar Wim Kok is geen visionaire man en aan reclamepraat hadden ze tijdens de formatie ook geen behoefte onthulde co-informateur Gerrit Zalm vorige week maandag. 'Werkendeweg' zou er vast wel een beeldmerk ontstaan, vermoedden de grondleggers van Paars II. Voorlopig is het niet zover: 'Gedoe, gedoe, gedoe' komt misschien het dichtst in de buurt.

Het kan gek lopen. Nog voordat het kabinet aan de slag ging, leek het grootste risico voor de coalitie gelegen in de zwaargewichten die in dit kabinet waren gaan zitten. Zij zouden elkaar gemakkelijk de tent uitvechten, was de verwachting. Inmiddels zetten de coalitiepartijen, hun fractievoorzitters voorop, de toon. Zij manen, dreigen en tergen soms de premier.