WHOLE LANGUAGE

In de bijlage Wetenschap & Onderwijs van 31 oktober bespreekt Michaja Langelaan de Whole Language-beweging, waarmee Jetty Vegter-Rozendal in Detroit (VS) kennis maakte. Jetty Vegter is na terugkomst uit de Verenigde Staten onderwijskunde gaan studeren en heeft in dat kader een scriptie geschreven over de Whole Language-aanpak.

Dit is een interessant gegeven. Deze benaderingswijze waarbij men onder andere bij het aanvankelijk lezen uitgaat van onderwerpen uit de belevingswereld van het kind, zoals de herfst, de boekenweek, etc. is niet nieuw. In mijn boek over het basisonderwijs in Engeland (Enschede juli 1970) heb ik deze Whole Language-beweging al beschreven.

Op de katholieke scholen, die in Enschede in de jaren 1965-1977 voor het lezen begeleid werden door de heer W.J. Koch en door mij stond deze aanpak centraal. Er is zelfs onderzoek naar gedaan door wijlen dr. C. van Calcar. In zijn dissertatie over het lezen in Enschede, die in Groningen bij Wolters in 1967 verscheen, vermeldt Van Calcar de resultaten van de zogenaamde Twentsche vernieuwingsbeweging op de begeleide scholen, waarmee de heer W.J. Koch in de regio Twente begonnen is en die later bij het vertrek van de heer Koch onder mijn leiding werd voortgezet.

In mijn boek over de geschiedenis van het aanvankelijk leesonderwijs in Nederland tot 1960 (Enschede 1977) heb ik laten zien dat de geschiedenis van het leren lezen zich dikwijls herhaalt.

Ik vind het aardig dat Vegter nu ook het belang van deze benaderingswijze voor het aanvankelijk leesonderwijs en het voortgezet leesonderwijs in kaart heeft gebracht zodat deze Twentsche vernieuwingsbeweging kennelijk vervolgd wordt. Deze is wellicht in een nieuw jasje gestoken nu ook de computer bij het leesonderwijs gebruikt kan worden. Maar het basisprincipe: de verbinding van het leesonderwijs met het taalonderwijs in de breedste zin van het woord is hetzelfde gebleven.