'Vaantje' geniet van oude dag in Beieren

Hoewel Gerald Vanenburg al enkele weken last heeft van een knieblessure zal de de libero van TSV 1860 Munchen vandaag niet ontbreken in de beladen derby tegen stadgenoot FC Bayern Munchen. Over het naderende afscheid van een vaak onbegrepen artiest.

Geen voetballer over wie zo'n hevig nationaal debat is gevoerd als Gerald Vanenburg. Op zijn oude dag speelde hij in Nederland nog 10 wedstrijden voor FC Utrecht en weer waren de meningen verdeeld. Voor de een was Vanenburg 'Geraldinho', het prototype van een Ajacied met de artisticiteit van een Braziliaanse balgoochelaar. Maar sinds hij door Johan Cruijff werd gebrandmerkt als de speler die door zijn falsetstem geen leider kon zijn, ging hij ook als 'Vaantje' door het leven. Geen wonder dat Vanenburg zijn imponerende carriere dit seizoen in het buitenland afsluit.

Desondanks wenst hij om te kijken zonder wrok. Vanenburg weigert zich uit te laten over de man die zo'n cruciale rol in zijn loopbaan heeft gespeeld (“alles wat ik over Cruijff zeg, kan alleen maar negatief zijn') en toch wekt hij onbewust de indruk dat hij in zijn voetballeven een onvoltooide compositie heeft achtergelaten. Natuurlijk had Vanenburg het aanbod van AS Roma moeten honoreren om ook de Italiaanse Serie A te veroveren. Tevens erkent de speler uit de generatie Koeman Rijkaard en Van Basten dat 42 interlands en slechts 1 doelpunt veel te mager is voor een speler van zijn kaliber.

Maar altijd overheerste de twijfel aan zijn capaciteiten, ontlokte zijn spel extreme reacties. Zijn overhaaste vertrek in 1993 naar het Japanse Jubilo Iwata werd in Nederland als een vlucht beschouwd. “Maar in Japan kreeg ik zoveel respect', vertelt Vanenburg. “Het was een verademing, hoewel mijn vrouw en ik door de taalbarriere en de enorme cultuurverschillen erg op elkaar waren aangewezen.' Ook in de Bundesliga wordt niet getwijfeld aan de capaciteiten van de inmiddels 34-jarige voetballer, die via Ajax, PSV het Japanse Jubilo Iwata, FC Utrecht en AS Cannes bij de blauwe Lowen van Munchen terecht is gekomen.

Hoewel? Kreunend had Vanenburg zich een trap opgehesen toen hij opmerkte dat de aanwezige Nederlandse verslaggevers zojuist zijn slechtste wedstrijd in de Bundesliga hadden gezien. De generale repetitie voor de klassieker tegen Bayern Munchen werd een flop. Vanenburg was nog schuldig ook aan een van de drie treffers van VfL Wolfsburg, toen hij door aanvaller Baumgart op snelheid werd geklopt. “Ik sukkel al een tijdje met mijn linkerknie', verzuchtte Vanenburg. “Ik startte vandaag als een tractor.'

De supporters van Munchen 1860 begrepen er niets van. “Ich fuhle mich wie ein Kartoffel' verontschuldigde Vanenburg zich bij de fans. Twee dagen later meldt hij zich in het ziekenhuis om een scan te laten maken van de knie. “Een beschadigde meniscus en een ingescheurde kruisband', luidde de analyse. Maar Vanenburg moet en zal spelen tegen Bayern en dus was de diagnose gisteren dat “slechts sprake is van enige irritatie'. Vermoedelijk een leugentje om bestwil, al kan zelfs een geblesseerde Vanenburg zich moeiteloos staande houden tussen de dravers in de Bundesliga.

Wie hem zag spelen vroeg zich af waarom Vanenburg in vredesnaam naar Duitsland is gekomen. Vernietigend was zijn oordeel over het falende elftal in “ein Scheissspiel' tegen een zwakke en uiterst behoudende tegenstander als Wolfsburg. “De jongens hebben zich laten meeslepen door de euforie van de afgelopen weken. We hadden als nummer twee van de Bundesliga op twee punten van koploper Bayern kunnen komen. Nu staat het mes ons op de keel voor de derby en met die druk kunnen de meeste spelers helemaal niet omgaan.'

Zo onbegrepen had Vanenburg zich op het veld gevoeld dat hij zich wel moet vinden in het oordeel van Louis van Gaal, die onlangs verklaarde nooit in de Bundesliga te willen werken omdat aanvallend voetbal in Duitsland uit den boze is.

Toch ervaart Vanenburg voetballen bij de 'kleine' club uit Munchen juist als een bevrijding. “Het is een bewuste keuze geweest. Ik had een rot jaar bij Cannes achter de rug. Ik wilde mijn voormalige teamgenoot Adick Koot helpen, die bij die club als speler-trainer werkte. Maar het was onbegonnen werk om de mentaliteit van de spelers te veranderen. Ze kwamen alleen trainen als ze zin hadden.'

Op advies van alweer een oud PSV'er, Jan Heintze tekende Vanenburg een contract voor een jaar bij TSV 1860 Munchen. “En ik geniet hier elke dag', zegt hij. In elk geval vandaag als de hoofdstad van Beieren in twee kampen is verdeeld. De klassieker wordt gespeeld in hetzelfde stadion, het Olympia Stadion, waar Vanenburg in 1988 Europees kampioen met het Nederlands elftal werd. Tien jaar later vindt het brein van 1860 Munchen dat hij niets meer hoeft te bewijzen. Misschien is hij inderdaad te timide geweest, had hij soms nadrukkelijk met de vuist op tafel moeten slaan.

Vanenburg is toch in eerste instantie de liefhebber die met de verslaggevers vrolijk kan dagdromen over die memorabele 8-2 overwinning van Ajax op het Feyenoord van Johan Cruijff. We dubben over de posities in beide elftallen, de doelpuntenmakers en zijn rol (rechtsbuiten) tot hij glimlachend opmerkt: “Het was een prachtige tijd en toch heb ik me nooit specifiek een Ajacied gevoeld, al is het me in Amsterdam nimmer vergeven dat ik naar PSV ben gegaan. Maar juist met die club voel ik me het meeste verbonden. Ik heb bij PSV de beste jaren uit mijn carriere beleefd.'

Vanenburg zal de tobbende club uit Eindhoven dan ook nooit afvallen en mogelijk keert hij er ooit terug als jeugdtrainer. Voorlopig verlangt hij naar een bestaan in de luwte van het profvoetbal.

“Vroeger kon ik dagen wakker liggen van een nederlaag. Nu loop ik naar de kinderkamer en dan kan het voetbal mij gestolen worden. Ik vind dat ik een mooie carriere heb gehad. Ik was een speler met speciale kwaliteiten, net als Frank Rijkaard in wie de buitenwacht ook nooit een leider heeft gezien.'

Lachend: “Ik heb Frank wel even gebeld om hem te zeggen dat ik in elk geval niet verbaasd was over zijn aanstelling als bondscoach.'