Geld verdienen valt te leren; Wie streeft naar rijkdom kan niet vroeg genoeg beginnen

Steeds meer jongeren realiseren zich dat ze geld kunnen verdienen met een eigen onderneming. Ze hebben alleen begeleiding nodig. Tips om uw nageslacht succesvol te laten ondernemen.

Is de aanleg tot geld verdienen aangeboren of aangeleerd? Deskundigen uit de kapitalistische natie bij uitstek, de Verenigde Staten, zijn er eensgezind over: geld verdienen valt te leren. Sterker nog: wie streeft naar rijkdom kan niet vroeg genoeg aan zijn vaardigheden om te verdienen gaan werken. Vandaar dat in de VS tientallen 'how-to'-boeken circuleren met tips om te ondernemen voor kinderen en/of hun opvoeders. Die handleidingen dragen spannende titels als 'Big Bucks for Kids, The Kids' Business Book, Kids can Make Money Too' of '101 Money Making Projects for Kids'. Voorts zijn aankomende ondernemertjes welkom op cursussen. Ze kunnen zich bijvoorbeeld melden bij 'Modu's Center for Teen Entrepreneurs' in New York, het 'Youth Entrepreneurs Program' aan de universiteit van Columbia of bij de 'Young Entrepreneurs' van de universiteit van Pennsylvania.

“Steeds meer jonge mensen realiseren zich dat ze geld kunnen verdienen met een eigen onderneming', signaleert Jennifer Kushell, oprichtster van de International Directory of Young Entrepreneurs, in een recent interview met een regionale Amerikaanse krant. “Ze hebben alleen wat begeleiding nodig. De ouders kunnen daarbij een belangrijke rol spelen.'

Toch doen opvoeders dat vaak niet. De oorzaak daarvan schuilt in hun denkpatronen en gewoontes, meent Emmanuel Modu, de oprichter van het Center for Teen Entrepreneurs en auteur van een bestseller over ondernemen voor kinderen. “Veel ouders groeiden zelf op met het idee dat een succesvol leven synoniem is met een goede opleiding en een vaste baan', zo schrijft hij. “Ze moedigen hun kinderen daarom veel eerder aan leraar, dokter of jurist te worden dan ondernemer.'

Dat verschijnsel doet zich ook in Nederland voor. Het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (NIBUD) vindt in haar tweejaarlijks onderzoek onder scholieren slechts een enkeling met een eigen bedrijfje. Iemand onder de achttien kan trouwens geen officiele onderneming inschrijven. Maar wat maakt het uit. Bij de Amsterdamse Kamer van Koophandel melden zich nauwelijks tieners aan de balie, terwijl er veel redenen zijn om zo jong mogelijk met ondernemen te beginnen. Bonnie and Noel Drew, auteurs van het kinderondernemersboek 'Fast Cash for Kids' noemen een reeks voordelen. Om te beginnen kunnen kinderen via ondernemen hun creativiteit kwijt. Daarnaast levert het een extra zakcentje op terwijl kinderen tegelijkertijd leren: omgaan met verantwoordelijkheid tijd en geld, communiceren met volwassenen, netjes telefoneren en goed werk af te leveren. Tenslotte lijken jonge ondernemers een blijvende 'rijkdom-voorsprong' te behalen. De supervermogende Bill Gates, oprichter van softwarebedrijf Microsoft, verdiende al voordat hij naar de middelbare school ging, samen met zijn vriend Paul Allen, 20.000 dollar met een verkeers-softwareprogramma. Ook de financieel zeer succesvolle Oprah Winfrey begon vroeg. Toen ze 2,5 jaar oud was sprak ze voor het eerst in publiek. Toen ze op haar twaalfde 500 dollar kreeg voor voordracht in een kerk, besloot ze haar brood met spreken en presenteren te gaan verdienen.

Ja maar, werpt menig ouder nu tegen. Mijn kind is niet geschikt voor ondernemen. Onzin, vindt Emmanuel Modu: “De ondernemerspersoonlijkheid bestaat niet. Iedereen kan het jong leren.' De dochter of zoon dus, die niet met een dienst of met koopwaar langs de deuren durft, kan altijd nog (gratis) advertenties plaatsen, persberichten versturen, adverteren op een eigen T-shirt, gratis monsters uitdelen of brochures achterlaten in brievenbussen, onder ruitenwissers of op prikborden in scholen en winkels.

Ook is er voor vrijwel elk kind een passend 'gouden zakenidee'. Met de volgende vijf zoektips van Bonnie and Noel Drew kan uw nageslacht meteen aan de slag.

1. Bedenk activiteiten waarvoor volwassenen het te druk hebben (strijken, hond uitlaten, schilderen kinderfeestjes organiseren).

2. Bedenk activiteiten waarin volwassenen geen zin hebben (ramen, auto's en honden wassen, grasmaaien).

3. Bedenk dingen die steeds opnieuw vuil worden (boot parkeerplaats, vloeren, badkamers, ijskast)

4. Verkoop dingen die anderen weggooien (oude kleding, speelgoed, boeken, puzzels, spelletjes)

5. Inventariseer persoonlijke speciale talenten (muziek maken T-shirts beschilderen, bijles geven, goochelen, acteren). Vraag je vervolgens af wat uitvoerbaar, winstgevend en vooral leuk is om te doen. Wie aan de laatste voorwaarde voldoet hoeft volgens de auteurs Bonnie en Noel Drew 'zijn leven lang niet meer te werken.'

Ouders met en zonder ondernemersachtergrond kunnen veel doen om hun kinderen voor ondernemen te interesseren. Een paar concrete tips: help kinderen aan de voor hun onderneming benodigde materialen, geef ze werkruimte, schakel connecties in om te helpen, zorg voor informatie over ondernemen, laat kinderen zo jong mogelijk op een computer werken, huur een kraam op een vlooienmarkt om oude spullen te verkopen en huur eigen kinderen in voor speciale huishoudelijke klussen.

Een paar waarschuwingen: wees voorzichtig met geld lenen, bemoei u niet met de zakelijke beslissingen en prijs kinderen eerder voor hun ideeen dan voor de hoeveelheid geld die ze verdienen. Gek genoeg denken sommige ouders dat kinderen niet mogen ondernemen van de overheid of van de belastingdienst.

Dat is niet waar. De wettelijke beperkingen aan kinderarbeid, waarover het Ministerie van Sociale Zaken een brochure uitgeeft, laten voldoende mogelijkheden voor eigen initiatief. Fiscaal gezien gelden voor kinderondernemers geen speciale regels. Zowel volwassenen als kinderen worden voor winst uit onderneming zelfstandig belast. Daarbij hebben kinderen, ook net als volwassenen, hun eigen belastingvrije som. Desgewenst kunnen ze aanspraak maken op zelfstandigen- plus startersaftrek.