'Reiki geeft een dieper spiritueel bewustzijn'; ALTERNATIEVE GENEZERS

Alternatieve geneeswijzen zijn omstreden, maar patienten en behandelaars wachten niet op wetenschappelijk bewijs. Reiki, de kracht van de zon.

Reiki-meester Rolf Holm was tien jaar geleden directeur culturele programma's bij VARA-radio. Hij woonde in de Amsterdamse grachtengordel en redeneerde “buitengewoon cynisch'. Hij was allergisch voor alles wat naar New Age rook. Voor de leer van Bagwan en voor reiki, een Japanse vorm van paranormaal genezen door handoplegging.

Als journalist wilde hij deze religieuze dwalingen aan de kaak stellen. Dus ging hij met zijn bandrecorder naar een eerstegraadscursus reiki. Om zich voor de radio te laten inwijden. Maar tijdens het maken van de reportage begon de levensenergie door zijn handen te stromen. “Ik was me nooit erg bewust geweest van de aanwezigheid van mijn lichaam', zegt Holm nu “en ineens voelde ik mijn hartslag onder mijn tenen.'

Hij zette de bandrecorder uit en voltooide de cursus. De uitzending is er nooit gekomen, de journalist ging op in de energetische kracht die hij zelf teweegbracht. Hij bereikte de essentie. Zijn vrouw Li-Li liet zich ook inwijden, evenals zijn oude vader, een starre vakbondsman die alleen het marxisme serieus nam. “Jongen', zei de man na afloop “er bestaat meer.'

Inmiddels hoort Holm tot de tweehonderd reiki-meesters en 500 duizend beoefenaars in Nederland - volgens de opgave van de overkoepelende Reiki Alliance. Hij is distributeur van reiki-boeken en parafernalia en uitgever van het fullcolour Reiki magazine, een blad vol getuigenissen en lachende gezichten. “Sommige lezers vinden het klef', geeft Li-Li toe.

Reiki betekent de kracht van de zon. De Japanse priester Mikao Usui introduceerde de techniek rond de eeuwwisseling. Hij ging ervan uit dat iedereen via zijn kruin kosmische levensenergie binnenkrijgt. Een beoefenaar zou na een rituele installatie door een reiki-meester met zijn handen lichamelijke en geestelijke pijn kunnen verlichten.

“Reiki geeft een dieper spiritueel bewustzijn', zegt Rolf Holm. “Dat was ik kwijtgeraakt.' Ria Kloppenborg, hoogleraar godsdienstwetenschappen aan de Universiteit Utrecht, deed vorig jaar een cursus om reiki aan den lijve te ondervinden. “Het maakte iets bij me los, maar dat doet een goed gesprek in de kroeg ook. Je kunt de kracht ervaren, bewijsbaar is die niet.' Ze probeert zich als godsdienstwetenschapper in een religieuze of spirituele traditie te verdiepen, zonder erin op te gaan. “Ik moet buitenstaander blijven. Als je reiki leeft, kun je niet wetenschappelijk werken.'

Kloppenborg doet onderzoek naar de manier waarop Aziatische spirituele technieken worden toegepast in de psychotherapie. “Ik heb psychotherapeuten gevraagd of ze met energieen werken. Ze antwoordden: 'Ik mag mijn clienten niet aanraken'. Maar als je even toekijkt, zie je dat ze het toch doen.'

In de vieringen van de vrij katholieken, een antroposofische stroming binnen de katholieke kerk, ziet ze ook reiki-invloeden terug. “De energie van Christus gaat tijdens de consecratie door het hoofd van de priester naar zijn zegenende handen.'

Het is een schemerende zondagmiddag. In de huiskamer van de familie Holm zijn de kaarsen aangestoken. Li-Li schenkt zoethoutthee waar ze even haar handen boven heeft gehouden. “Zo versterk ik het beste en verzwak ik het slechte', zegt ze. “Wij geven energie. Maar we genezen niet. Als iemand twee weken buikpijn heeft, zeggen we: 'Zou je niet eens naar de dokter gaan?'.' Er gaat volgens het echtpaar een regulerende werking uit van levensenergie, zodat er nooit iets echt fout kan gaan. Wie tegen oude trauma's oploopt of dreigt door te draaien, moet worden verwezen naar de psychotherapeut, zo schrijft de alliantie voor.

En een reiki-meester mag zich onder geen beding seksueel inlaten met leerlingen.

Magnetiseur Frits Floor uit Bunnik stemt niet in met de eerst genoemde richtlijn. Hij heeft op basis van reiki-ingredienten een eigen behandelmethode ontwikkeld. Vooral mensen die lijden aan ernstige darmziekten kunnen bij hem terecht - al is hij nu tijdelijk gestopt. Tijdens een consult prevelt hij eerst een gebed, waarin hij de vader, de zoon en de heilige vleugelen aanroept. Dan tast hij de 'koude' zones in het lichaam af - de aangetaste organen en die raakt hij aan. Patienten kunnen hun kleren gewoon aanhouden. Blote benen vindt hij zelfs vervelend. “Dat gaat zo kleven van het zweet.'

Floor vindt dat de Reiki Alliance te weinig aandacht schenkt aan chronische ziekten. “Het is een New Age-club, terwijl de Japanse reiki-ziekenhuizen uit het begin van deze eeuw medicijnloos konden genezen.' Hij gelooft niet in doorverwijzen naar de huisarts of specialist. “De mensen die bij mij komen, hebben het hele circuit al doorlopen. Pas als alle mogelijkheden zijn uitgeput, komen ze bij mij.'

Rolf Holm wil geen moreel oordeel vellen over behandelaars die niet 'zuiver Usui' zijn. Hij hoopt dat er op korte termijn een wettelijke regeling komt voor alternatieve geneeswijzen - de gemiddelde behandeling kost 75 gulden per uur. Nu is er geen controle over exotische reiki-toepassingen met edelstenen en smeulende houtskoolvuurtjes.