'Eskimo-mummie niet exposeren'

Een tweehonderd jaar oude eskimo-mummie uit de collectie van het Westfries Museum mag niet geexposeerd worden in de Kunsthal in Rotterdam, maar moet in Groenland begraven worden. Dat vindt de actiegroep Arctic Peoples Alert uit Den Haag.

Omdat volgend jaar gevierd wordt dat Groenland twintig jaar een vergevorderde vorm van zelfbestuur binnen het koninkrijk Denemarken heeft wilden de ambassadeur van Groenland bij de Europese Unie, Lars Vesterbirk Deense autoriteiten en Govert de Groot van Arctic Peoples Alert juist aanstaande maandag bij het Westfries Museum in Hoorn teruggave bepleiten van de resten van de eeuwenoude Groenlander. Maar de directeur van het museum, Ruud Spruit, liet weten dat de enigszins gehavende mummie net opgeknapt is, om tentoongesteld te worden op de tentoonstelling Botje bij botje die volgende week opengaat in de Kunsthal Rotterdam. Daarin worden honderden menselijke resten uit Nederlandse museumcollecties getoond, zoals de tong van Johan de Witt en de teen van de linkervoet van zijn broer Cornelis de Witt, die in 1672 gelyncht werden in Den Haag. Ook religieuze en etnografische relieken horen daarbij, en de eskimo-mummie uit Hoorn.

Het gaat om een waarschijnlijk verdronken Groenlander die eind achttiende eeuw door Nederlandse walvisvaarders in zijn kajak op zee werd aangetroffen. Zij hadden de man en zijn boot meegenomen, omdat geleerden en verzamelaars geinteresseerd waren in dergelijke vondsten. Zeelieden hadden in 1625 al eens levende eskimo's meegenomen, die in de Haagse hofvijver als bezienswaardigheid in hun kajak moesten rondvaren. Via een collectie van een arts is de gemummificeerde Groenlander meer dan honderd jaar geleden in het bezit van het Westfries Museum terecht gekomen.

“Het is niet meer van deze tijd om de resten van deze Inuit-man te exposeren. Ze horen thuis in het land van herkomst, waar ze bijvoorbeeld begraven kunnen worden', vindt Govert de Groot van Arctic Peoples Alert.

In een brief aan het museum stelt hij dat expositie van resten van mensen van inheemse volken 'door deze volken als uiterst grievend ervaren'. Directeur Spruit van het Westfriesmuseum noemt dat 'flauwekul'. “We hebben deze mummie al meer dan honderd jaar, en ik wil over van alles praten, maar niet onder druk gezet worden, door dreigementen met acties en gerechtelijke procedures. Het is nog maar de vraag of het zinvol is om nu ineens allerlei menselijke resten die ons iets over de geschiedenis van inheemse volken en onze geschiedenis vertellen op stel en sprong terug te sturen. In Amerika is dat met resten van Indianen gedaan, ook met kunstvoorwerpen, en die zijn grotendeels verdwenen of verhandeld. De geschiedenis wordt op die manier snel uitgewist.'

Daarom is Spruit nu niet ingegaan op de eisen van de Arctic Peoples Alert. Ook de gastconservator van Botje bij botje, Ewald Vanvugt, is die mening toegedaan. “Wij hebben van de expositie, die donderdag open gaat, geen freakshow gemaakt. Het is politiek makkelijk om inheemse volken menselijke resten en kunstvoorwerpen terug te geven. Waarom krijgen ze hun land niet terug, dat zou rechtvaardiger zijn. Het is beter deze menselijke resten uit het verleden als ambassadeurs van de geschiedenis te beschouwen, en te tonen.'