Appeltaart in plaats van whisky

Sue Grafton : N is for Noose Macmillan 312 blz. fl 39,80 Vertaling door Wim Holleman, N staat voor Nekslag De Boekerij 262 blz. fl 29,90

De N van Noose is niet de N van nekslag, zoals de vertaling van de titel van Sue Graftons veertiende roman suggereert. Een noose is een strop en het gebruik van een strop verbindt in dit verhaal twee moorden die op het eerste gezicht los van elkaar staan, al was het maar omdat er dik vijf jaar lag tussen de dood van de gewelddadige verkrachter Ritter en die van de dommige oplichter Toth. Een getekend stropje met in de lus een onbegrijpelijke cijferreeks is bovendien nagenoeg de enige clue die prive-detective Kinsey Millhone weet op te diepen in haar onderzoek naar de fatale hartaanval van politieman Tom Newquist.

Millhone is ingehuurd door diens weduwe, Selma, die meent dat haar man zich in de weken voor zijn dood ernstige zorgen maakte. Kan Kinsey uitvinden waarover? Dat kan zij, maar Kinsey voelt zich niet thuis in het kille bergdorpje Nota Lake. Zelfs karrenvrachten cholesterolrijk voedsel bieden geen troost. Haar onbehagen neemt nog toe als de bevolking de gelederen sluit, eerst tegen Selma, vervolgens tegen haarzelf. Men wil niet praten; ze wordt gevolgd; benzinepompen weigeren te bedienen; een indringer in haar motelkamer breekt twee van haar vingers, en dat terwijl de douche ook al voornamelijk koud water biedt. Maar wat Kinsey echt kippenvel bezorgt is haar conclusie dat de toegewijde cop Tom had ontdekt dat een van zijn collega's de moordenaar met de strop is. Kan ze dan niemand vertrouwen daar? Of was het toch simpelweg een buitenechtelijke verhouding die Newquist zo bezig hield? En waar is zijn zwartleren opschrijfboek?

Als de klus is geklaard en zijzelf nog net in leven kan onze heldin tot haar opluchting terug naar het zwoele Californische Santa Teresa, waar de geur van de Oceaan en die van de appeltaart van haar 86-jarige huisbaas haar humeur snel weer op peil brengen.

'Smart funny, sexual' Kinsey Millhone is de competente en laconieke hoofdpersoon in de met A is for Alibi (1982) begonnen reeks van Sue Grafton, een van de pioniers van de feministische hard-boiled detective. Een vanoudsher masculien genre, waarin vrouwen vriendin van de held of slachtoffer van de moordenaar konden zijn, maar nooit de slimme speurder zelve, en waar wellicht de geur hing van whisky en sigaretten maar zeker niet die van eigengebakken appeltaart. Niettemin, al heeft Grafton het genre met harde hand van zijn mannelijke privileges ontdaan, met de naam van Kinseys woonplaats betoont de schrijfster haar respect voor de traditie van Chandler, Hammett en MacDonald, want het was Ross MacDonald die Santa Teresa creeerde als domicilie voor zijn Lew Archer.

Hoewel Graftons werk altijd van een goed niveau is, werd ik door N staat voor nekslag pas langzaamaan gegrepen. Dat kan komen doordat ik het voor een keer in het Nederlands probeerde. Toen ik na vijftig bladzijden geergerd overging op een Engelse editie werd het meteen een stuk spannender. Millhone's oneliners in het Nederlands - dat is even ontluisterend als Philip Marlowe in de gedaante van Humphrey Bogart Duits horen spreken in een nagesynchroniseerde versie van The Maltese Falcon.