Aanslag Hamas op markt Jeruzalem

Een aanslag op de Mahane Yehuda-markt in het centrum van de Israelische hoofdstad Jeruzalem heeft vanmorgen twee levens geeist. Volgens de politie is de aanslag opgeaarschijnlijkeist door de Palestijnse fundamentalistische beweging Hamas.

De Israelische regering, die juist praatte over ratificering van het 'akkoord van Wye Plantation', schortte haar beraad meteen op. Zij kondigde vanmiddag aan het akkoord niet te zullen goedkeuren tot de Palestijnen verdere stappen nemen tegen anti-Israelisch terrorisme. Voorts besloot zij de aanbesteding te openen voor de bouw van een zeer omstreden joodse woonwijk in Har Homa, bij Jeruzalem. Het Palestijnse Gezag, dat de aanslag heeft veroordeeld, heeft de Verenigde Staten gevraagd tussenbeide te komen om het akkoord van Wye te redden.

Een van de doden is vermoedelijk de Palestijnse zelfmoordenaar, die zichzelf in een auto opblies bij de ingang van het overdekte deel van de markt. De andere dode is misschien zijn compagnon geweest. 21 mensen werden gewond, van wie een zwaar.

Hoewel de explosie tot in de wijde omtrek te horen was, en winkeliers zeggen dat ze een metershoge vonkenregen zagen, zijn de ramen van winkels en huizen heel gebleven. Ehud Olmert, de burgemeester van Jeruzalem die meteen ter plekke was, noemde de explosie “verschrikkelijk', maar voegde eraan toe: “Het is niet een heel, heel, heel ernstige gebeurtenis.' Op de vraag of het Palestijnse Gezag genoeg doet om het terrorisme te bestrijden, zoals het in het akkoord van Wye heeft beloofd, zei Olmert mild voor zijn doen: “Ik ben bemoedigd door de maatregelen die het Gezag heeft getroffen. Misschien komt het daardoor dat de explosie niet ernstiger was.' En politieminister Kahalani, die rechtstreeks van de kabinetszitting naar het getroffen gebied reed, zei: “Iemand probeert het vredesproces te ontregelen. Maar ik denk dat het vredesproces doorgaat. We moeten het gebied tussen ons en de Palestijnen verdelen.

Er moet een hek komen tussen hen en ons.'

Toepassing 'Wye' weer vertraagd

Hoewel dit de tweede aanslag was in ruim een week - op 29 oktober vond een Israelische soldaat de dood toen een Palestijn in Gaza met een auto vol explosieven op een bus kolonistenkinderen probeerde in te rijden - waren veel omstanders het met deze twee politici eens dat het vredesproces met de Palestijnen moet worden voortgezet. Gaby Atia (32) een aannemer die in een zijstraat van de markt woont, keek toe hoe ambulances de gewonden afvoerden en zei: “Ik stem rechts. Ik steun Netanyahu. Zelfs nu vind ik dat de regering het Wye-akkoord moet goedkeuren. Als Arafat voor Israels veiligheid doet wat hij in Wye heeft beloofd, vind ik dat we de Palestijnen meer land moeten geven.' Hij keek minachtend naar een handjevol aanhangers van de verboden joods-extremistische groep Kach die achter een wegversperring leuzen schreeuwden als “Stop het vredesproces!'. “Die mensen', zei hij, “zijn er altijd als er bommen ontploffen. Die groep is verboden in Israel, ze zouden gearresteerd moeten worden. Ze zijn bijna net zo extremistisch als de Palestijnse zelfmoordenaars.'

De aanslag zorgt voor verdere vertraging van de uitvoering van het vredesakkoord van Wye. Afgelopen week stelde premier Netanyahu de zitting al drie keer uit omdat hij extra toezeggingen wilde van de Palestijnen. Eerst wilde hij van PLO-leider Yasser Arafat de verzekering dat die, naast de 221 leden van Hamas en andere islamitische bewegingen die afgelopen weken al werden opgepakt nog eens 30 Palestijnen zal arresteren die in Israel worden gezocht wegens moord op Israeliers. Toen Arafat liet weten dat er al 12 van de 30 achter de tralies zitten, wilde Netanyahu de toezegging dat de Palestijnse Nationale Raad in december met een tweederde meerderheid het PLO-Handvest ongeldig zal verklaren.

Arafat houdt vol dat de Engelse tekst van het Wye-memorandum niet rept van een stemming, maar enkel van een “bevestiging' (approval) van een brief die hij aan de Amerikaanse president Clinton schreef, en waarin hij de passages in het Handvest die oproepen tot de vernietiging van Israel ongeldig verklaart. Na de aanslag van vanmorgen stelde de regering Arafats instemming met de Israelische lezing van het woord 'bevestiging', als tweede voorwaarde voor ratificering van 'Wye'.

    • Caroline de Gruyter