Verlicht naakt

In de clip bij haar nieuwe single Thank U loopt zangeres Alanis Morisette naakt rond. Dat is eerder gedaan, bijvoorbeeld door de Spice Girls, maar het bijzondere van de clip van Morisette is dat het geen grap is: ze probeert niet koket een ondeugend meisje te zijn. Met erotiek heeft de clip niets te maken. Toen iemand in een nieuwsgroep op Internet schreef: “Mmmm, Alanis naakt...', antwoordde een ander terecht: “GROW UP.'

Het opmerkelijke is dat Morisette zich niet sexy of zelfs maar aantrekkelijk presenteert. Daar gaat het dus niet om. De blik in haar ogen, waarmee de clip begint, is fascinerend: ze bekijkt de wereld kalm zonder emoties, hooguit een lichte verwondering. Niets kan haar van slag brengen, lijkt het. Ze lijkt, kortom, verlicht.

Ze staat op een straathoek, bewegingloos behalve haar zingende mond en haar licht meebewegende hoofd; armen langs de zij, haar bovenlichaam grotendeels bedekt door haar lange haar, het onderlichaam verborgen onder een schaduw. Er lopen mensen langs haar die warm gekleed zijn. Ze komen onscherp in beeld, vaak als schimmen, behalve een enkeling die bij haar blijft staan en haar even aanraakt. Even later zit ze in de metro, de handen opgevouwen op schoot, en in een supermarkt, toekijkend hoe mensen dingen uit de schappen halen. Er komt een merkwaardig helder sterrelicht uit een hoek in de winkel.

Wie de tekst erop naleest, begrijpt de bedoeling beter. Er komen twee dingen telkens terug: vragen en bedanken. De vragen beginnen telkens met de woorden 'How about...', vrij te vertalen als: 'Als ik nu eens... ?' Zoals: 'Als ik nu eens zou stoppen te eten als ik vol ben?' Het liedje gaat over bezinning, over vragen stellen bij het westerse haastige consumptiegedrag, bij de manier waarop ze met anderen omgaat bij de beknellende terughoudendheid die bij beschaving hoort (niet zomaar huilen als je er zin in hebt), bij de geijkte denkbeelden over dood en religie: 'How about not equating death with stopping?'

In het refrein bedankt ze de factoren die tot die bezinning leidden: India, waar Morisette een tijdje is geweest, angst, desillusies en het besef van de eigen kwetsbaarheid.

Morisette vond er blijkbaar innerlijke rust door, en dat is wat ze in de clip uitstraalt: iemand die haar onzekerheid overboord heeft gezet, niets te verbergen heeft, iemand die naakt durft te zijn. Sommige voorbijgangers putten kracht uit die vredige rust.

De clip is geregisseerd door Stephane Sadnaoui, die eveneens U2's Discotheque regisseerde, en de clip waarmee Alanis Morisette in 1996 drie MTV Awards won, onder meer voor beste clip: Ironic. Die vrolijke clip was op een luchtiger manier bijzonder: de zangeres reed in een auto met drie vrouwen, die elk ook door haar gespeeld werden - drie andere versies van haarzelf. De clip van Thank U is onvergetelijker, vooral het beeld waarin ze midden op straat staat en van twee kanten benaderd wordt door een meisje en een jongen, die haar schouder vastpakken en hun hoofden tegen haar haar laten rusten, terwijl ze onverstoorbaar doorzingt. Een kort maar mooi moment van troost, of steun. Dan zoomt de camera uit en wordt Alanis een steeds kleiner popje op de streep in het midden van de weg.