'Slaan is strafbaar, ophitsen ook'; CDA-plan tegen geweld op straat

Het CDA-Kamerlid Van de Camp wil geweld op straat tegengaan door hogere straffen en ruimere bevoegdheden voor de politie zoals fouilleren.

Hij vindt het voorstel van premier Kok, afgelopen maandag tijdens het slotdebat over zinloos geweld in Leeuwarden, om voortaan anoniem aangifte te kunnen doen van geweld op straat interessant - maar ook onvoldoende. “Er moet meer gebeuren om het probleem op te lossen', zegt Tweede-Kamerlid mr.ing. Wim van de Camp (CDA). Daarom presenteerde hij gisteren, tijdens de behandeling van de begroting van Justitie, namens zijn oppositiepartij een plan om geweld op straat tegen te gaan.

Verschillende keren refereert Van de Camp aan Meindert Tjoelker, de jongen uit Leeuwarden die vorig jaar werd doodgeschopt na een avondje uitgaan. Eerder veroordeelde de rechter twee van hen tot twee jaar cel (waarvan acht maanden voorwaardelijk). Een derde kreeg 240 uur dienstverlening het aandeel van een vierde werd niet bewezen geacht. Het hoger beroep dient binnenkort. “Ik begrijp de gedachten als 'wat zijn die jongens er buitengewoon makkelijk afgekomen' heel goed', aldus Van de Camp.

Zal verhoging van de strafmaat voor het toebrengen van zwaar lichamelijk letsel het geweld door groepen op straat beteugelen?

“Dat is lastig te zeggen. Verhoging van de strafmaat maakt wel voorlopige hechtenis en eenvoudiger bewijslast mogelijk. Stel, vier jongens zijn stomdronken en stoned, ze slaan iemand in elkaar, maar de politie weet niet wie de finale klap heeft uitgedeeld. Is dat een reden om hen niet te veroordelen? Ja de ultieme consequentie van dit voorstel is dat alle vier jongens worden veroordeeld.'

Dat staat haaks op het individuele strafrecht in Nederland.

“Het individuele strafrecht kan niet ten koste van alles worden gehandhaafd. Dat heeft deze tijd ons geleerd.'

Wanneer is een groepslid medeplichtig? Tot waar is betrokkenheid strafbaar?

“Slaan is strafbaar. Schoppen is strafbaar. Het roepen van 'we grijpen hem' is strafbaar. Ik zie weinig verschil tussen ophitsen en schoppen en ik zou dat ook in de strafmaat terug willen zien. Omstanders die niets doen? Nee, die zijn niet strafbaar.'

U wil mensen ook preventief fouilleren in uitgaansgebieden. Aantasting van de lichamelijke integriteit?

“De politie klaagt over de geringe mogelijkheden om te kunnen fouilleren. Er moet sprake zijn van vuurwapens maar mensen hebben veelal messen en boksbeugels bij zich. Er moet ook sprake zijn van gegronde verdenking. Dat ligt moeilijk. Maar de politie kan bijvoorbeeld gaan controleren op uitstulpingen die niet bij het menselijk lichaam horen. Ja, dan fouilleert een agent en blijkt het een opgevouwen regenjas te zijn. Dat is aantasting van de lichamelijke integriteit. Maar is dat zo erg? Of moesten we wachten tot iemand met een boksbeugel is afgerost?'

Uw voorstellen vereisen meer blauw op straat in de nacht en leveren ook meer werk voor het toch al overbelaste openbaar ministerie en de rechters op. Hoe gaat u dat doen?

“Wij hebben in ons verkiezingsprogramma 700 miljoen gulden voor de politie uitgetrokken, in plaats van de 375 miljoen gulden van Paars II. Men kan onze voorstellen van tafel vegen wegens juridische onmogelijkheden, kan onze plannen juridisch kapot maken. Maar wat voor maatschappij willen wij nu eigenlijk?'

    • Yaël Vinckx