REGIO AMSTERDAM

Het openbaar vervoer in de regio Amsterdam is de laatste tien jaar sterk verbeterd. De grootste investering die de stad onderging, was de aanleg van de Ringlijn: een metrolijn van het havengebied via Amsterdam-West en Zuid naar de Bijlmer en Gein, waardoor veel reizigers niet meer door de binnenstad hoeven te reizen. De kosten bedroegen 414 miljoen gulden. Maar een Ringlijn is het eigenlijk niet, want de metro loopt niet geheel rondom de stad. Bij de Isolatorweg, in het havengebied, houdt de lijn op. Amsterdam wil graag de Ringlijn doortrekken naar het Centraal Station om zo ook de IJ-oevers beter te ontsluiten.

Noord-Zuidlijn

Of dat er op korte termijn van komt, is nog maar de vraag. Het staat nog in geen enkel plan. En bovendien is Amsterdam in het Meerjarenprogramma Infrastructuur en Transport (MIT) al goed bedeeld. Waren de afgelopen weken uit bijna alle regio's verontwaardigde reacties te horen, Amsterdam reageerde ingenomen. Alleen al voor de Noord-Zuidlijn een nieuwe metrolijn, en de tram naar de nieuwe woonwijk IJburg werd 2,2 miljard gulden uitgetrokken.

Na een referendum en diverse ruzietjes met het ministerie van Verkeer en Waterstaat werd met het uitkomen van het MIT eindelijk de aanleg van de Noord-Zuidlijn veiliggesteld. Deze moet Amsterdam-Noord via het Centraal Station verbinden met Amsterdam-Zuid/WTC. Amsterdam zal tot 2006, het jaar waarin de metrolijn gereed moet zijn op belangrijke locaties moeten worden opengebroken. Het stadsbestuur beloofde voor het referendum in 1997, waar te weinig mensen kwamen opdagen om de lijn te verhinderen, dat er hooguit slechts enkele woningen gesloopt hoefden te worden. Want sloop ten behoeve van een metrolijn, dat ligt gevoelig in Amsterdam. In de jaren zeventig braken grote rellen uit toen een deel van de Nieuwmarktbuurt tegen de vlakte moest voor de metro van het centrum naar de Bijlmer.

Geen massale sloop dus deze keer. Hoewel, in de stad begint zich een kleine beweging te roeren die vindt dat de Noord-Zuidlijn aangegrepen moet worden om in de oude volksbuurt De Pijp aan stadsvernieuwing te doen. Om woningen te sparen, is de metrolijn in de Ferdinand Bolstraat 24 meter onder de grond gedacht. Daardoor moet een diep station worden aangelegd. Onder anderen wethouder Stadig (Ruimtelijke Ordening) vindt dit een ongelukkige oplossing.

Hij zou het liefst toch circa tweehonderd woningen slopen, de lijn minder diep aanleggen en de straat een nieuw en breder aanzien geven. Bewoners en bestuurders in De Pijp zien niets in zijn ideeen. Ook zijn collega-wethouder Kohler (Verkeer) staat vooralsnog niet te springen. Het opnieuw ter discussie stellen van sloop ziet hij met het oog op het verleden als “drijfzand'.

Openbaarvervoernet

De Noord-Zuidlijn zou het begin kunnen zijn van een echt goed regionaal openbaarvervoernet in de regio Amsterdam. Met het op den duur doortrekken van de lijn naar Schiphol en Purmerend zou het openbaar vervoer inderdaad wel eens kunnen wedijveren met de auto, zo geloven sommige deskundigen. Verkeerseconoom P. Rietveld vindt dat het vervoernet met de Noord-Zuidlijn, de Ringlijn en de Zuidtak al goed met de auto kan concurreren. Daarom wordt het zo langzamerhand geloofwaardig het rekeningrijden rondom Amsterdam in te voeren. Hij vindt het alleen jammer dat de Utrechtboog, de Westboog en de Hemboog, die betere treinverbindingen rondom de stad mogelijk maken, niet hoger op de prioriteitenlijst zijn geplaatst. De Utrechtboog en de Hemboog zijn in 2005 gereed, de Westboog staat zelfs helemaal niet in het Meerjarenprogramma.

Knelpunten

Een goed alternatief voor de auto kan de regio goed gebruiken. Rondom de stad zijn vele knelpunten. Zo staat de Coentunnel al jaren in de nationale file-top-5. Minister Netelenbos honoreerde echter niet de plannen voor de aanleg van een tweede Coentunnel, tot grote teleurstelling van het regionale bedrijfsleven en gemeenten ten noorden van het Noordzeekanaal. Het noordelijke deel van de Westrandweg, die Schiphol zo goed met de haven van Amsterdam zou verbinden, is evenmin in het MIT terug te vinden.

Het stadsbestuur ligt er, afgezien van de VVD-wethouders, niet wakker van. Onder aanvoering van GroenLinks-wethouder Kohler pleitte de stad al voor aanleg van een beperkte tweede Coentunnel met 'doelgroepstroken' voor economisch verkeer. Een nieuwe tunnel met tweemaal vier rijstroken zou alleen maar extra autoverkeer aantrekken. Hiermee waren de omliggende gemeenten in het geheel niet eens. Daardoor ontstond een ruzie-achtige sfeer in de regio. Netelenbos zou vervolgens de verdeeldheid hebben aangegrepen de 'tweede Coen' te schrappen. Vanuit de VVD waren geluiden te horen dat dit vooropgezet was door de GroenLinks-wethouder.