NOORDEN

Noordelijke bestuurders zijn niet ontevreden over de afspraken die met het kabinet zijn gemaakt over de aanleg van wegen, kanalen en spoorwegen. Het noorden heeft tot 2010 1,6 miljard gulden te besteden. Toch is er ook teleurstelling, omdat de aanleg van de Zuiderzeespoorlijn, van Lelystad via Heerenveen en Drachten naar Groningen, niet zeker is.

Er is wel beweerd dat het noorden is overbedeeld dankzij de 'noorderlingen' in het kabinet (de bewindslieden Hermans, Apotheker Jorritsma en Ybema). “Dat is lariekoek', zegt de Friese loco-commissaris van de koningin, K. Walsma. “De afspraken zijn al in april vastgelegd. Ze zijn het resultaat van gezamenlijk optreden van de noordelijke overheden. Wij hebben met een mond gesproken. Was dat niet gebeurd, dan hadden we nog minder gekregen.' Het is overigens slechts schijn dat het noorden goed bedeeld zou zijn, stelt Walsma. “Eerder toegezegde middelen voor plattelandsontwikkeling en andere projecten - de zogenoemde Ices-gelden - worden nu gebruikt voor de infrastructuur.'

Autowegen

In Friesland wordt de 'dodenweg' Leeuwarden-Drachten (N31) in de nabije toekomst geheel verdubbeld. De eenbaansweg, die als zeer gevaarlijk bekendstaat, zal in 2005 vierbaans zijn. Leeuwarden heeft dan eindelijk een snelle verbinding met Groningen.

Ook zijn er plannen voor de zuidelijke omlegging van de A7 om Sneek en de zuidelijke ringweg om Groningen. Hiermee worden twee knelpunten in de verbinding met de Randstad verholpen. Verder wordt de N33, Spijk- Eemshaven, omgebouwd tot autoweg waardoor de haven beter bereikbaar wordt.

In de periode tot 2005 worden gerealiseerd: de verdubbeling van de A32, Heerenveen-Noord-Wolvega alsmede de aanleg van de weg Hoogeveen-Emmen-Duitse grens en de aanpassing van de A28, De Punt-Emmen. De komende twee jaar wordt een nieuwe weg aangelegd tussen Emmen en Ter Apel (N391).

Ontevredenheid is er in Harlingen, omdat de gevaarlijke tweebaansweg Midlum-Zurich (kop Afsluitdijk) niet wordt verdubbeld. Het negen kilometer lange traject is het enige deel tussen Leeuwarden en Amsterdam dat nog enkelbaans is.

Uit veiligheidsoogpunt en voor een betere ontsluiting van het Harlinger havencomplex is verdubbeling gewenst.

De haak om Leeuwarden (A31) staat ook op het wensenlijstje van Friese bestuurders. Deze verbinding wordt noodzakelijk geacht voor de economische ontwikkeling van de Friese hoofdstad.

Waterwegen

De vaarweg Lemmer-Delfzijl, het drukst bevaren traject in Noord-Nederland, wordt voor 280 miljoen gulden verbreed en uitgebaggerd, zodat grotere schepen erdoor kunnen. De Friese zeehaven Harlingen voelt zich misdeeld. Het gemeentebestuur vindt dat het Van Harinxmakanaal verbreed en verdiept moet worden, zodat grote binnenvaartschepen over de noordelijke kanalen richting Groningen kunnen varen. Ook de Tsjerk Hiddessluizen in Harlingen zouden hiervoor moeten worden vergroot. Een andere wens is de verdieping van de Boontjes de vaargeul vanaf de Harlinger haven richting Kornwerderzand, die belangrijk wordt geacht voor het grote containervervoer naar Rotterdam. Deze wens is door het kabinet nog niet gehonoreerd.

Zuiderzeelijn

De grootste wens van de noordelijke bestuurders is al jaren de aanleg van de Zuiderzeespoorlijn. De spoorverbinding moet de noordelijke economie een krachtige impuls geven. In april deed het kabinet de toezegging dat met de bouw van de spoorlijn voor 2010 begonnen zou worden. Maar later werd deze toezegging tot woede en frustatie van de noordelijke bestuurders van tafel geveegd. Minister Netelenbos wil eerst uitzoeken of de Zuiderzeelijn niet concurreert met de Hanzelijn. De Hanzelijn (kosten 1,2 tot 4 miljard) verbindt Lelystad met Zwolle en bekort de reistijd vanuit Leeuwarden en Groningen naar de Randstad met 25 minuten. Het spoorwegknelpunt Amersfoort kan zo worden omzeild.

Met de bouw ervan wordt in 2002 begonnen. Volgens noordelijke bestuurders is de Hanzelijn alleen nationaal van belang terwijl de Zuiderzeelijn onderdeel uitmaakt van een internationale corridor die het noorden verbindt met Scandinavie en Noord-Duitsland.