Kok zet coalitie onder zware druk; Ruzie over terugsturen Bosniers

Premier Kok heeft gisteren de coalitiepartijen VVD en D66 onder zware druk gezet om hun voorstel in te trekken Bosnische asielzoekers met de hoogste verblijfsstatus terug te sturen.

Het is voor de tweede keer in een maand dat de asielkwestie tot problemen binnen de coalitie leidt.

Volgens een betrokkene heeft de premier in het wekelijkse 'Torentjesoverleg' met de fractievoorzitters van de regeringspartijen gezinspeeld op een kabinetscrisis. Kok zou hebben gezegd dat het voorstel van de twee coalitiepartners onaanvaardbaar is voor staatssecretaris Cohen (Justitie) en daaraan hebben toegevoegd: “En dan komt langzamerhand ook de vraag aan de orde of alleen de staatssecretaris naar huis moet of het hele kabinet.'

Andere betrokkenen ontkennen dat het gesprek in het Torentje zo hoog is opgelopen. Kringen rondom de minister-president bevestigen dat er sprake is van een scherp verschil van mening, waarbij Kok duidelijk heeft gemaakt dat de kwestie hem “hoog' zit. Het idee dat met crisis is gedreigd, is echter “buiten proporties'.

Nadat een overleg in de Tweede Kamer op een ruzie tussen de betrokken kamerleden van VVD en PvdA was uitgelopen, spraken de fractievoorzitters in het Torentje af voortaan op een 'normale' manier met elkaar over dit onderwerp te debatteren en te proberen een lijn te trekken.

PvdA-fractievoorzitter Melkert heeft gisteren de kwestie van de Bosniers bij het Torentjesoverleg aan de orde gesteld. Na de zware woorden van Kok hebben de aanwezigen elkaar toegezegd te proberen tot een vergelijk te komen.

D66-Kamerlid Dittrich lichtte vanmorgen desgevraagd zijn standpunt toe. Artikel 15 van de Vreemdelingenwet bepaalt dat ook de meest royale verblijfsvergunning de A-status, kan worden ingetrokken als het land waaruit de asielzoeker komt, veilig is geworden. Bosniers die al langer dan drie jaar in het bezit zijn van een A-status kunnen wel in Nederland blijven, vindt Dittrich.

Daarnaast wil hij de Bosniers die voor terugzending in aanmerking komen, ook nog eens per individueel geval bekijken. Het Kamerlid kan niet aangeven om hoeveel mensen het gaat; hij heeft dit zelf aan het ministerie gevraagd. Het zou om “enkele tientallen mensen' gaan. De meeste Bosniers hebben sinds het akkoord van Dayton geen A-status gekregen maar een voorwaardelijke vergunning tot verblijf.

Tegen intrekking van de A-status kan beroep worden aangetekend. Iraakse Koerden die eerder dit jaar hun verblijfsvergunning dreigden te verliezen omdat ze op vakantie naar Koerdistan waren geweest, hebben dat gedaan. De rechter heeft in een geval al bepaald dat het aannemelijk was dat de man naar Koerdistan op vakantie was geweest, maar dat de stempels van een Turkse grenspost onvoldoende bewijs vormden.

Aanleiding voor de discussie tussen VVD en D66 enerzijds en PvdA anderzijds is de vraag wat te doen met asielzoekers uit Bosnie nu de situatie in dat land is gestabiliseerd.

Sommige deelstaten in Duitsland sturen sinds enige tijd Bosniers naar de 'veilige delen' van hun land terug. VVD, D66 en oppositiepartij CDA vinden dat Nederland dat voorbeeld moet volgen. Ook Bosniers die de zogeheten A-status hebben gekregen, en dus officieel zijn erkend als vluchteling, zouden terug moeten als zij nog niet langer dan drie jaar in Nederland zijn.

D66-Kamerlid Dittrich kondigde afgelopen dinsdag een motie van deze strekking aan.

Staatssecretaris Cohen (PvdA) is wel bereid Bosniers met een tijdelijke verblijfsvergunning terug te sturen, maar niet diegenen met een A-status. Volgens hem is het intrekken van een verblijfsvergunning in strijd met het verdrag van Dayton, waarmee de oorlog in Bosnie in 1995 werd beeindigd.

Cohen wacht verder nog op een verklaring van de Verenigde Naties dat het land echt helemaal veilig is.

Cohen zei vanmorgen desgevraagd dat hij niet heeft gedreigd met aftreden. Maar hij heeft wel grote moeite met de opstelling van VVD en D66: “Er is een probleem als je eerst afspreekt het kalm aan te doen en de eerste de beste keer valt de boel uit elkaar.' De staatssecretaris was gisteren niet bij het Torentjesoverleg aanwezig: hij verdedigde zijn beleid bij de begrotingsbehandeling van Justitie in de Tweede Kamer.

Eerder deze maand kwamen de coalitiepartijen ook in aanvaring over het asielbeleid. [Vervolg ASIELBELEID:pagina 2]