EU heeft zware kritiek op aspirant-lidstaten

De Europese Commissie heeft zware kritiek op Tsjechie en Slovenie omdat deze kandidaat-lidstaten te weinig doen om zich aan de Europese Unie aan te passen. Als hierin geen verandering komt zullen ze niet tijdig voldoen aan hun verplichtingen voor toetreding.

Dit staat in een rapport over de ontwikkeling van de kandidaat-lidstaten in het afgelopen jaar dat Europees Commissaris Van den Broek, die verantwoordelijk is voor de uitbreiding, gisteren heeft gepresenteerd aan het Europees Parlement. De Commissie heeft bijzondere waardering voor de vooruitgang die is gemaakt door Letland. Als Letland deze snelheid van aanpassing volhoudt, moet het mogelijk zijn eind volgend jaar onderhandelingen over toetreding te beginnen.

De EU onderhandelt op dit ogenblik over toetreding met Polen, Hongarije Tsjechie, Slovenie, Estland en Cyprus. Behalve Letland bereiden Litouwen Bulgarije, Roemenie en Slowakije zich op onderhandelingen voor.

Zweden en Denemarken hebben druk uitgeoefend om Letland nu al toegelaten te krijgen tot de landen waarmee wordt onderhandeld. Daarnaast heeft de Commissie ook onder druk gestaan snel met Malta onderhandelingen te beginnen. Verschillende lidstaten, waaronder Nederland, hebben echter bezwaren tegen spoedige onderhandelingen met Malta. Dit land besloot in 1996 de aanvraag voor lidmaatschap van de EU te bevriezen, nadat tegenstanders van EU-toetreding de verkiezingen hadden gewonnen. Onlangs besloot een nieuwe Maltese regering om de aanvraag weer te ontdooien. Door onderhandelingen met Letland naar eind volgend jaar te verschuiven heeft de Commissie zichzelf een argument bezorgd langer te onderzoeken of Malta net als in 1996, nog altijd gekwalificeerd is voor onderhandelingen over toetreding.

Het oordeel van de Commissie over Turkije verschilt niet van eerdere rapporten. Er is waardering voor de economische ontwikkeling. De Commissie beargumenteert de steun aan Turkije om een einde te maken aan verschillen in ontwikkeling in delen van het land.

Onlangs is hiertoe een voorstel gepresenteerd, waarmee de Commissie de Griekse blokkade van EU-steun voor Turkije wil omzeilen. De Commissie herhaalt de bezwaren tegen de Turkse mensenrechtensituatie, de behandeling van minderheden en het gebrek aan democratische controle over het leger. De presentatie van Turkije samen met de officiele kandidaten voor lidmaatschap van de EU is een verzoenend gebaar. Eind vorig jaar zette Turkije de betrekkingen op een laag pitje nadat het niet op dezelfde wijze was behandeld als andere kandidaat-lidstaten.

Hongarije is de kandidaat-lidstaat die de beste resultaten boekt met aanpassing bij de EU. Polen heeft problemen bij de invoering van wetgeving die aan de EU is aangepast en het opzetten van een geloofwaardig systeem voor de controle van staatssteun aan bedrijven. Tsjechie heeft op ieder gebied het afgelopen jaar slechts beperkte vooruitgang geboekt. De inspanningen van Slovenie om zich met wetgeving aan de EU aan te passen zijn in het geheel niet toegenomen. Roemenie heeft wetgeving op gebieden als landbouw energie en transport aan de EU aangepast, maar moet nog veel doen om toepassing van die wetgeving te realiseren. Een soortgelijk probleem heeft ook Bulgarije. De aanpassing van Slowakije is het afgelopen jaar vertraagd. Over Estland is de Commissie tamelijk tevreden. Litouwen moet op sommige gebieden de wetgeving nog wijzigen en heeft problemen op een terrein als milieuwetgeving.