De geheime verlangens van de hobby-kok; Elektrische keukenapparaten

Het lot van veel elektrische keukenhulpen is dat ze na een enthousiast onthaal uiteindelijk achterin een keukenkastje in de vergetelheid raken. Wat eerst onmisbaar leek, blijkt na enige tijd onhandig of overbodig. Een overbodig keukenapparaat hoeft niet duur te zijn. Bij Blokker kost een elektrisch plaatje om crepes te maken vijfentwintig gulden. Maar als het tegenzit, staat er een espresso-appraat van duizend gulden nutteloos te zijn.

Toch zijn elektrische keukenhulpen nog steeds gewilde cadeautjes. Afgaande op het aanbod in de winkels zijn het gewone koffiezetapparaat de waterkoker en de friteuse de succesnummers van dit moment. De ijsmachine, het elektrische mes en de stoomkoker daarentegen verkeren in de onderste regionen. Het verschil tussen het aanbod van de speciaalzaken voor de ware kookliefhebbers en van de winkels voor het grote publiek is opmerkelijk. In de massawinkels staan gourmetsets tafelgrillen en steengrillen, terwijl de culinaire elite zich mag vergapen aan een ruime keuze aan professionele espressoapparaten en keukenmachines.

Nu de markt langzamerhand verzadigd raakt, moeten de fabrikanten heel wat uit de kast halen om de consument nog tot kopen te verleiden. Technisch valt er aan de elektrische keukenhulpen niet zo heel veel meer te verbeteren, dus zoeken de producenten het in de integratie van functies en vooral in de vormgeving. Zo zijn koffiezetter en waterkoker of sapcentrifuge en citruspers op dit moment populaire combinaties.

Siemens heeft ontwerper F.A. Porsche ingeschakeld om waterkoker koffiezetapparaat en broodrooster te voorzien van een verantwoorde vormgeving. De apparaten met naamsvermelding zijn meteen driemaal duurder dan hun anonieme soortgenoten. Philips zocht een jaar of wat geleden samenwerking met Alessi om de keukenhulpen een modieuze, opgewekte uitstraling te geven. Daarna is Philips vrolijk blijven doen, met droevige resultaten. 'Let's make things uglier', moet Boonstra hebben geroepen en dat is aardig gelukt.

Fabrikant Princess gaat op de nostalgische tour en zoekt het in de Amerikaanse vormgeving uit de jaren vijftig, met bolle vormen en veel chroom.

Princess brengt zelfs een ouderwets broodrooster op de markt. Het is het bekende type geworden met twee klepjes aan de zijkant, waar je bij moet blijven om tijdig de boterham handbediend te keren. En dan zijn er de huishoudelijke aparaten die professioneel ogen, maar het niet zijn. Je merkt het onmiddellijk bij het vastpakken. Ze zijn te licht en te gammel, het gaat slechts om de illusie.

De ambitieuze hobbykok wil tegenwoordig echte professionele apparatuur in de keuken. Ze kosten wel wat, de professionele espressomachines, broodroosters, tostimakers, blenders, staafmixers en keukenmachines, maar de amateurkok heeft er heel wat voor over om zich een air van professionaliteit aan te meten. Globaal is een professioneel apparaat vijf tot tien maal duurder dan de huishoudelijke versie. Een goede huishoudelijke keukenmachine kost een gulden of tweehonderd een semi-professionele al gauw achthonderd en het bedrag voor een professionele Kitchen Aid of Kenwood kan oplopen tot ver boven de vijftienhonderd. Maar dan kun je in een keer ook wel 4,55 kilo cakedeeg maken.

Goed beschouwd is het natuurlijk onzin om huishoudelijke apparaten aan te schaffen die per dag honderden tosti's, tientallen kilo's deeg of duizend kopjes espresso aankunnen. Maar het werkt wel vreselijk lekker. Professioneel of niet-professioneel, geen enkel apparaat is echt onmisbaar in de keuken, behalve je handen.