Amsterdam verruild voor provincie

Files, dure huisvesting en mondige om niet te zeggen agressieve burgers. Voor veel Amsterdamse politieagenten zijn dat voldoende redenen om hun geluk in de provincie te zoeken. Net als trouwens voor onderwijzers en vroedvrouwen. Huisartsen krijgen extra betaald.

Nooit meer drie kwartier per dag in de file. Nooit meer elke dag gedoe met geld voor de parkeerautomaat. De Amsterdamse politiesurveillant M. Smeink (23) uit Leiden vertrekt binnenkort tot zijn opluchting naar het korps Hollands Midden. “Bovendien krijg ik daar veel betere kansen', zegt hij tijdens een pauze op wijkbureau Admiraal de Ruijterweg in Amsterdam.

Het politiekorps Amsterdam-Amstelland blijkt moeilijk agenten vast te kunnen houden. Zij solliciteren relatief veel bij anderen korpsen. Bovendien verloopt de werving van agenten en surveillanten moeizaam. Na een paar jaar spanning en sensatie in de grote stad krijgen steeds meer agenten behoefte aan een rustiger werkplek dichterbij hun eensgezinswoning in Almere of Purmerend.

De afgelopen vijf jaar vertrokken 458 Amsterdamse agenten naar andere regiokorpsen het Korps Landelijke Politiediensten of naar beveilingsbedrijven. Dit jaar zijn het er al 141. Het korps had volgens cijfers van de Amsterdamse Politievakorganisatie (APV) per 15 september 4.957 agenten in dienst, een tekort van 336. Daarbij heeft het korps ook nog eens te maken met een ziekteverzuim van 10,8 procent, hoger dan omliggende korpsen.

Amsterdam heeft extra te kampen met de krappe arbeidsmarkt. Niet alleen politieagenten zoeken hun geluk steeds vaker in de provincie. Net als andere grote steden heeft Amsterdam ook grote moeite om voldoende onderwijzers te vinden en vast te houden, met name in het basisonderwijs. Ook steeds meer vroedvrouwen kiezen voor een praktijk in de provincie en het werven van nieuwe verloskundigen voor de hoofdstad komt niet op gang. Volgens M. Prins van de Amsterdamse kweekschool voor vroedvrouwen bestaat er in Amsterdam “een gigantisch tekort' aan verloskundigen.

“Nog niet zo lang geleden waren er twintig vacatures. Op een totaal van ongeveer zestig is dat enorm.'

Werken in de grote stad zou best beter beloond mogen worden dan werken in de provincie, menen zowel de politieagenten als de vroedvrouwen. “Het besteedbaar inkomen van een Amsterdamse politieagent ligt al snel vijfhonderd gulden lager dan elders. En een korps als Utrecht biedt onze agenten er zo twee periodiekjes bij' zegt voorzitter G. Cevat van de APV. Prins noemt als mogelijke oplossing voor de vroedvrouwen een betalingssysteem zoals dat nu al voor huisartsen geldt.

Sinds twee jaar krijgen huisartsen die zijn gevestigd in achterstandswijken een hogere vergoeding per patient. Op basis van de bevolkingsdichtheid, het gemiddeld inkomen, het aantal uitkeringsgerechtigden en het aantal allochtonen zijn postcodegebieden samengesteld waarvoor de hogere vergoeding geldt. In Amsterdam gaat het bijvoorbeeld om de Bijlmer. De arts krijgt hier een standaardvergoeding van 143 gulden per patient per jaar, in plaats van 130 gulden. Bij bijvoorbeeld duizend patienten uit achterstandswijken komt dat neer op 13.000 gulden extra. “De emotionele werkdruk is groot in zulke wijken' zegt directeur C. Krug van de Amsterdamse huisartsenvereniging.

De ziektenkostenverzekeraars storten ook nog eens geld in een fonds waarmee de huisartsenvereniging extra maatregelen kan nemen. Hieruit wordt in de Bijlmer een chauffeur betaald die 's nachts met de dienstdoende arts op pad gaat. Amsterdam heeft mede door deze maatregel nog niet te kampen met een tekort aan huisartsen.

De oplossingen die voor huisartsen zijn getroffen, zouden ook voor de vroedvrouwen moeten worden ingevoerd, meent Prins van de Kweekschool voor vroedvrouwen.

Ook voor hen is de werkdruk hoog. Aan de ene kant heeft Amsterdam veel allochtone families die alleen al door de taalbarriere extra aandacht vragen, aan de andere kant zijn de clienten in de stad vaak mondiger en veeleisender dan op het platteland. Bovendien levert het bij de vroedvrouwen veel stress op als zij - op weg naar een barende vrouw - vast komen te staan in het verkeer. Volgens Prins zijn veel vroedvrouwen nu al overwerkt en ligt het 'burn-out syndroom' bij velen op de loer. Aanpassen van de salariering is volgens haar overigens alleen een oplossing voor de langere termijn. “Al bied je vroedvrouwen een Rolls Royce aan, ze zijn simpelweg niet te vinden'.

Om de uittocht van agenten te stoppen heeft burgemeester Patijn zich inmiddels tot minister Peper (Binnenlandse Zaken) gewend. Patijn acht het extra betalen onmogelijk. Hij wil dat Peper maatregelen neemt om te voorkomen dat korpsen agenten wegkapen uit de grote steden. Verder heeft hij de gemeenteraad gevraagd vijf miljoen gulden beschikbaar te stellen voor huisvesting voor nieuwe agenten. Deze dienstwoningen zouden dan ter compensatie moeten dienen van de hoge woonlasten en de relatief lage betaling.

En volgens vijf pauzerende politiesurveillanten in het wijkbureau Admiraal de Ruijterweg moet de korpsleiding vooral de hand in eigen boezem steken. “Wij krijgen nauwelijks kans om door te stromen' zegt surveillant Smeink. Het Amsterdamse korps stelt een hogere opleiding (HAVO of MBO) als eis voor de agentenopleiding dan andere korpsen. Smeink kan bij Hollands Midden zijn opleiding in werktijd volgen, terwijl in Amsterdam de agenten dat in hun eigen tijd moeten doen. “Dat is toch echt een straf?'