Spannend slot schaaktoernooi; Leko verkleint achterstand op Anand tot half punt

In de analysekamer van het Fontys Schaaktoernooi Tilburg, waar de partijen op monitoren te volgen zijn, wierp John van der Wiel een korte blik op de winststelling die Peter Leko had bereikt tegen Michael Adams. Instemmend concludeerde de bezoekende grootmeester: “Het lijkt nog spannend te gaan worden in de laatste ronde.'

De opmerking was voor niemand in het bijzonder bedoeld, maar a tempo kwam er een antwoord van Vishy Anand, die hoofdschuddend zijn ontsnapping tegen Matthew Sadler zat te analyseren. “Nog niet zo lang geleden leek het nog veel spannender te gaan worden. Ik speelde zelfs even met de gedachte om de partij op te geven.' Nu zeggen schakers dat achteraf wel vaker, zonder dat het ooit zover komt, maar het vertelde wel het een en ander over de lastige middag die de eenzame koploper had doorstaan. Sadler behield zijn ongeslagen status met een diepzinnig gevoerde tegenaanval die Anand zijn eerste bange momenten bezorgde.

Misschien had er zelfs meer ingezeten als de 24-jarige Engelsman het kwaliteitsoffer uit de weg was gegaan waarmee Anand zijn spel kon bevrijden. Nu raakte hij, zoals hij het zelf noemde, even zijn gevoel voor gevaar kwijt en oogste hij niet meer dan een half punt. Daarmee bleef de schade voor Anand beperkt, maar erg lekker zal het hem niet zitten dat hij zo vlak voor de eindstreep bewees dat ook hij zijn kwetsbare momenten heeft. Want Leko won inderdaad en verkleinde de achterstand op Anand tot een half punt.

Leko leverde een prestatie van formaat. Het is niet veel spelers gegeven om een brok degelijkheid als Adams vanuit de opening te overspelen. Zonder dat het ook maar in de verste verte naar eigendunk rook, merkte Leko op dat met name zijn twintigste zet van inzicht getuigde. “Bijna iedereen zou zonder nadenken de andere toren hebben gekozen.'

Het voormalige wonderkind heeft het afgelopen jaar een opmerkelijke ontwikkeling doorgemaakt. Leko verliest zelden en wint steeds regelmatiger van de allersterksten. Met verbazing zag hij dan ook dat hij in de Nederlandse pers nog steeds regelmatig wordt aangeduid met 'the Equalizer', een bijnaam die zijn collega's hem ooit gaven vanwege zijn voorkeur voor een veilige afloop.

Zonder dat het hem trouwens erg stoort. “Er zit wel iets in want ik speel inderdaad nooit op winst. Maar ik speel ook niet op remise. Ik probeer gewoon altijd de best mogelijke zet te doen. De laatste tijd lukt dat steeds vaker.'

Over een mogelijke toernooiwinst, al dan niet gedeeld, wilde Leko niet speculeren. De paring voor de laatste ronde lijkt hem kansen te bieden. Hij heeft vandaag zwart tegen Loek van Wely. Tevreden stelde de jonge Hongaar dat de Tilburgse grootmeester in ieder geval een echte partij zal willen spelen, ook nu zijn vorm duidelijk te wensen overlaat. Tegen Veselin Topalov, die zelf de afgelopen dagen ook heel wat leed te verstouwen kreeg, speelde Van Wely gisteren opnieuw een bewogen partij. Vanuit de opening verzeilde hij in een moeizame verdediging, die hij na 77 ploeterzetten alsnog met een half punt bekroonde.

Anand heeft ook zwart, tegen Peter Svidler, zodat aangenomen mag worden dat zijn winstkansen beduidend kleiner zijn. Ergens in zijn repertoire zal de Petersburger nog wel een variantje hebben liggen dat met wit weinig verliesgevaar oplevert. Maar ook Svidler is niet helemaal zichzelf. Het eerste bord van de Russische Olympiadeploeg klaagt over geestelijke vermoeidheid en zoekt in Tilburg tevergeefs naar inspiratie en motivatie.

Voor zijn partij tegen Joel Lautier dacht Svidler een mooi oplossing gevonden te hebben. Kort voordat de taxi's arriveerden om hen naar de speelzaal te brengen vertelde Vladimir Kramnik hem dat hij net Boris Gelfand aan de lijn had gehad. Die had hem bijgepraat over een toernooi in Frankrijk en hem gewezen op een opmerkelijk nieuwtje dat Ivantsjoek tegen hem had gebruikt. Interessant, dacht Svidler, en zonder dat hij het nader had kunnen onderzoeken bracht hij het tegen Lautier op het bord. Na zijn nederlaag tegen de Fransman was Svidler minder te spreken over zijn beslissing. En over zichzelf. “Noem me maar wat jullie willen' hield hij zijn gehoor voor, “ik zal het niet tegenspreken.'