Opruiming in huize KPN 'moet grondig gebeuren'

KPN kondigde gisteren een reorganisatie aan waarbij gedwongen ontslagen niet zijn uit te sluiten. Het is niet de laatste sanering bij het telecomconcern . Vijf vragen aan bestuursvoorzitter Wim Dik.

Dit is de derde opeenvolgende reorganisatie binnen vijf jaar. Verwacht u in de toekomst nieuwe reorganisaties?

“Het antwoord is volmondig ja. Er bestaat geen reorganisatie die alle reorganisaties beeindigt. Ik vergelijk reorganiseren een beetje met je huis opruimen. Je grijpt in, maar je laat meestal dingen liggen waarvan je denkt: die kan ik niet missen. Later denk je daar dan anders over. Ik heb vanaf het begin gezegd dat reorganisaties als 'Kwartslag'en 'Telecom Overmorgen' die onder mijn voorgangers in gang zijn gezet qua intentie goed waren. Maar het schortte aan het tempo waarmee ze werden doorgevoerd en waarmee consequenties werden getrokken. Dat lag te laag. Het moest rigoureuzer.'

KPN behoort, op British Telecom na, al tot de meest efficiente telecommunicatiebedrijven in Europa? “Wacht even. Wij zijn nu al duidelijk efficienter dan British Telecom. Zij komen niet in de buurt van het aantal telefoonlijnen per medewerker [een in de telecommunicatie algemeen geaccepteerde maatstaf voor efficientie, red.] dat KPN heeft. Wij maken de vergelijking met de Verenigde Staten. Amerikaanse bedrijven zaten een paar jaar geleden op zo'n 300 lijnen per werknemer, wij op 250 en bedrijven gemiddeld in Europa op omstreeks 230. Als je nu kijkt heeft Europa de achterstand voor een deel ingelopen. Wij zitten nu op bijna 290 Europa op gemiddeld tussen 275 en 280. Amerikaanse bedrijven tussen 330 en 335. Wij zullen in die richting moeten opschuiven. De maatstaf van het aantal telefoonlijnen per medewerkers is wel wat bot, zeker gezien nieuwe ontwikkelingen als Internet.' [waarbij nog meer dan voorheen cruciaal is hoeveel verkeer er over een lijn wordt afgewikkeld en niet alleen hoeveel lijnen er zijn, red.]

De reorganisatievoorziening is met een bedrag van 800 miljoen gulden aan de bovenkant van marge van 500 tot 800 miljoen gulden die was voorzien. Is de reorganisatie groter dan begin dit jaar was ingeschat?

“Integendeel. Dit voorjaar hebben we ingeschat dat er met de reorganisatie tussen 2.500 en 5.000 arbeidsplaatsen gemoeid zouden zijn. We verliezen er nu 4.000, maar er komen er 1.000 bij. Netto zijn dat er 3.000. We willen het volle bedrag van 800 miljoen gebruiken om sociale invulling aan het plan te geven. We hebben op dat terrein een naam hoog te houden. We zullen extra inspanningen doen op het terrein van onder meer reiskostenvergoedingen [voor werknemers die verder van hun woonplaats moeten gaan werken, red.] en herscholingen. Maar het zal niet altijd mogelijk zijn mensen om te scholen zodat ze passen in bestaande vacatures. In het verleden heeft KPN gedwongen ontslagen veelal kunnen voorkomen. Nu hebben we deze garantie bewust niet willen geven.'

KPN heeft eerder aangegeven dat de toenemende concurrentie dwingt tot maatregelen om de efficientie en slagvaardigheid te vergroten. Speelt ook het optreden van toezichthouder Opta hierin een rol?

“Deze reorganisatie is in de 2e helft van 1997 uitgedacht en heeft dus met Opta niets te maken. Als Opta met een aanwijzing komt zullen we die weer op zichzelf bekijken. Maar onze contacten van de afgelopen tijd, van onderhandelingen kun je natuurlijk niet spreken, geven aan dat het niet gevaarlijk is te veronderstellen dat het gezonde verstand bij Opta zal zegevieren.'

Dat was in het verleden niet het geval? “Laten we zeggen dat dat in het verleden niet altijd het geval was.'

KPN wil, om aan de groei van het Internetverkeer tegemoet te komen, versneld nieuwe diensten introduceren.

Betekent dit dat KPN op korte termijn van plan is ADSL [een techniek die de mogelijkheid biedt televisiebeelden via telefoonlijnen te distribueren] op commerciele basis te introduceren?

“De proeven met ADSL-verlopen gunstig. De exacte status van onze plannen met ADSL weet ik niet. De versnelling van de investeringen om nieuwe diensten te brengen heeft ook betrekking op andere technieken die nodig zijn om het netwerk sneller te maken en een hogere capaciteit te bieden.'

Deze reorganisatie, zegt u, maakt het bedrijf slagvaardiger en meer marktgericht. Op welke manier?

“Het belangrijkste doel was de organisatie te verdelen in tien eenheden, zeven nationale en drie internationale. Die kopen in van fabrieken [toeleveranciers van bijvoorbeeld netwerken, systemen, of diensten, red.] en worden afgerekend op de winst die ze maken. Op die manier wordt de organisatie transparant gemaakt. Je kunt sneller zien welke activiteiten winst genereren en welke niet, en op grond van die informatie snel en flexibel beslissingen nemen.'