Kristopans vormt Letse regering

In Letland heeft gisteren president Guntis Ulmanis de leider van de op een na grootste partij in het parlement, Vilis Kristopans, belast met de vorming van een nieuwe regering.

Kristopans, minister van Transport in het demissionaire kabinet van premier Guntars Krasts en leider van de middenpartij Letse Weg, heeft gezegd twee tot drie weken nodig te hebben voor de vorming van zijn kabinet. Hij wil een coalitie aangaan van zijn Letse Weg met de rechtse partij Vaderland en Vrijheid en met de Nieuwe Partij. Deze regering kan echter niet steunen op een meerderheid in het parlement. (Reuters)

Een onzer redacteuren voegt hieraan toe: Met de aanwijzing van Vilis Kristopans als formateur sloot president Ulmanis gisteren een door gekibbel opgetuigde impasse af, die begon na de parlementsverkiezingen van 3 oktober. Die verkiezingen werden gewonnen door de eerder dit jaar opgerichte Volkspartij van Andris Skele, oud-premier en Letlands meest prominente zakenman, 'de Berlusconi van Letland'.

Zijn partij veroverde 24 van de honderd zetels in het parlement. Letse Weg kreeg er 21, Vaderland en Vrijheid eindigde op zeventien zetels de ex-communistische partij Harmonie op zestien en de sociaal-democraten op veertien. De honderd zetels werden volgemaakt door de Nieuwe Partij met acht zetels.

Het lag een maand geleden voor de hand Skele te benoemen tot formateur van een centrum-rechtse regering, die in een coalitie van zijn Volkspartij, Letse Weg en Vaderland en Vrijheid over een stabiele meerderheid in het parlement zou beschikken. Het gaat bovendien om drie partijen die grotendeels hetzelfde willen.

Maar de potentiele coalitiepartners van de Volkspartij wilden wel met de Volkspartij, maar onder geen beding met haar leider Skele zelf in zee: zij beschouwen de oud-premier, wiens regering vorig jaar in interne ruzies ten onder ging, als een autoritaire lastpost en een ruziezoekende dwingeland.

En omdat de Volkspartij in het lange geruzie sinds de verkiezingen aan haar leider en oprichter vasthield, viel de meest voor de hand liggende coalitie als mogelijkheid uit.

Een alternatief is er echter nauwelijks. Met Harmonie, de partij van de ex- of neocommunisten, wil niemand samenwerken. Kristopans mikt nu op een coalitie van zijn eigen Letse Weg, Vaderland en Vrijheid en de Nieuwe Partij, die in het parlement samen 46 zetels hebben - geen meerderheid. De minderheidsregering zou echter kunnen rekenen op de gedoogsteun van de linkse sociaal-democraten, met hun veertien zetels. Die steun zou eventueel kunnen worden 'gekocht' met een paar ministersposten.

Ook is het mogelijk dat de Volkspartij de minderheidsregering gaat gedogen al heeft Skele gezegd dat die steun uitblijft als de regering door de sociaal-democraten wordt gesteund. Het risico is echter in deze constellatie hoe dan ook, dat de nieuwe Letse regering zwak blijft en over de eerste hindernis zal vallen.