Zinloos dronken

Iedereen is verantwoordelijk voor zinloos geweld op straat, dus iedereen - niet speciaal premier Wim Kok of de regering - moet er tegen vechten. Dat is de boodschap van Kok bij de conferentie over geweld in Leeuwarden naar ik begreep van de nieuwsuitzendingen. Er komt een groot platform van politie, horeca, gemeenten, noem maar op, om een geweldscode op te stellen. “Ik denk dat het erom gaat om goed aan te geven wat wel of niet mag, niet alleen volgens de letter van de wet maar we moeten goede afspraken maken hoe we verantwoordelijkheden nemen voor wat echt niet mag', zei Kok, staande voor zijn zwarte limousine tegen RTL4.

Volgens de televisieverslaggevers was dit een helder verhaal, want ze vroegen niet verder. Maar wat moet zo'n geweldscode precies inhouden? Volgens de wet mag geweld niet. Of gaat het platform een nieuwe vorm van gedogen instellen? Geweldsafwerkplekken?

Een ding is duidelijk: in het poldermodel hoort de horeca te worden gespaard. Drank is een speerpunt van werkgelegenheid. Cafe- en discohouders moeten de jongeren vol kunnen blijven gieten, anders komt hun nering in gevaar. Disco's draaien tot vijf uur 's morgens en om drie uur 's morgens moet de stad nog goed vol zijn. Eerder sluiten helpt niet, is de consensus, want er zijn ook andere oorzaken voor geweld dan alcohol. Jammer voor de ouders die steeds meer moeite hebben hun 14- en 15-jarigen op tijd thuis te krijgen. Het gaat erom met wat meer blauw op straat een goed geleidesysteem te ontwikkelen voor de afgevulde dronkenlappen. Uniek Nederlands, die massale beschonkenheid op de vroege zaterdag- en zondagochtenden.

Geweld is een populair tv-onderwerp maar de programmamakers slagen er zelden in de diepere oorzaken in beeld te brengen. Slechts het documentaireprogramma Zembla (niet alleen van de Vara, zoals eerder verkeerd werd gemeld, maar ook van de NPS) deed vorige week een poging tot analyse. Het volgde twee wetenschappers die de nachtelijke geweldsroes observeerden in uitgaanscentra.

De Avro heeft een speciale week voor zinloos geweld. Karel van de Graaf sluit deze donderdag af met een debat. Ouders van vermoorde jongeren kwamen gisteren al uitgebreid aan bod bij de nieuwsprogramma's en talkshows.

In Twee Vandaag werd een kranslegging door de ouders van Joes Kloppenburg vertraagd afgedraaid een tv-techniek om sentimenteel te doen.

Het lijkt dan of ze zweven. “Alcohol zal altijd een belangrijke factor zijn (voor geweld) omdat je onder invloed slechter reageert bij bedreigende situaties', zei ir. W. van Dalen van de drankbestrijdingsorganisatie NIGZ. De nieuwe platformvoorzitter W. Deetman zal het in de discussie meenemen.

Bij Barend en Witteman kwam Sonja Barend weinig verder dan medeleven. Daar is ze goed in, het uit laten praten van haar gasten, maar ze ontrafelt het onderwerp niet. Het versterkt de indruk dat geweld en drankmisbruik natuurverschijnselen zijn. Het was een treurig gezicht, de twee machteloze ouderparen, eenzaam na de moorden op hun kinderen.

Een vader was mee gaan doen aan voorlichtingsacties van jongeren. “De jeugd moet met uitgaan leren omgaan', zei hij. De andere vader droeg het speldje met het lieveheersbeestje tegen zinloos geweld. Zijn vrouw zag daar weinig heil in. “Ik ben ook tegen andere dingen zoals incest en diefstal', zei ze. “Je kunt bij alles waar je tegen bent speldjes dragen'.

Het zal toch op het dragen van speldjes uitdraaien. Meer voorlichting en bewustwording, dat doet de televisie graag. Er draait al een campagne met een meisje dat boven de wc braakt: “Drank maakt meer kapot dan je lief is'. Die staat tegenover de verleidelijke jonge vrouw die een leeg cafe betreedt en aan die aardige jonge barkeeper voor het flessenrek zegt: “Schat, staat de Bokma koud?' De drankindustrie is een belangrijke sponsor voor de tv.