VS polsen bondgenoten over crisis-Irak; Irak blijft bij zijn besluit

De Amerikaanse president, Bill Clinton, heeft zijn minister van Defensie gisteren naar Europa en de Golf gestuurd om met de Amerikaanse bondgenoten daar overleg te plegen over de jongste crisis met Irak.

Irak schortte zaterdag alle samenwerking op met UNSCOM, de Speciale Commissie van de Verenigde Naties die toeziet op de ontmanteling van de Iraakse massavernietigingswapens. Technici van UNSCOM mogen alleen nog de camera's onderhouden die zijn geinstalleerd op plaatsen waar Irak massavernietigingswapens zou kunnen ontwikkelen. Irak eist in ruil voor herstel van de samenwerking onder andere een aanzet tot opheffing van het olie-embargo van de VN en ontslag van UNSCOM-chef Richard Butler, die het als vooringenomen beschouwt. Iraakse kranten schreven vandaag dat Bagdad bij zijn besluit zal blijven, met welke tegenactie ook wordt gedreigd.

Butler zelf onderstreepte gisteren dat het voor UNSCOM nu onmogelijk is te garanderen dat Irak zich niet herbewapent. “Dat kan slechts gebeuren in het geval van totale en onmiddellijke toegang (van de UNSCOM-inspecteurs) en uitoefening van alle mogelijkheden van de Commissie om te controleren, in het bijzonder onverwachte inspecties ter plekke' aldus Butler in een brief aan de voorzitter van de Veiligheidsraad van de VN.

Hij wees erop dat het jongste besluit van Irak, gekoppeld aan dat van 5 augustus, toen Bagdad al grotendeels een eind maakte aan de inspecties, heeft geleid tot “totale stopzetting van alle inspectiewerkzaamheden van de Commissie, hetzij gericht op de ontwapening hetzij de controle'. Hij verklaarde vandaag niet van plan te zijn op te stappen; volgens hem is de Iraakse eis tot zijn ontslag slechts een afleidingsmanoeuvre.

President Clinton herhaalde gisteren dat alle opties open blijven om Irak te dwingen op zijn besluit terug te komen en verzekerde dat de actie van president Saddam Hussein “averechts zal werken' doordat zij de internationale gemeenschap hechter tegen Irak zal verenigen.

Minister Cohen van Defensie begon vanochtend een overlegronde met bondgenoten in Londen, en vertrok nadien onmiddellijk naar de Golf. Bronnen in Koeweit zeiden dat Cohen daar morgen wordt verwacht. Volgens deze zegslieden zal Cohen eveneens Saoedi-Arabie aandoen.

De Iraakse VN-ambassadeur, Nizar Hamdoon, zei vanochtend in een vraaggesprek met de Britse BBC van mening te zijn dat er in de Golfstaten weinig bereidheid bestaat tot militaire actie tegen Irak. “Ik denk dat ze dit al eerder hebben laten blijken en ik denk dat ze dit opnieuw zullen tonen, dat niemand de sancties (tegen Irak) steunt of militaire actie steunt', zei hij. (Reuters, AFP, AP)