Orkaan eist honderden levens in M-Amerika

Managua 2 nov. Orkaan Mitch heeft dit weekeinde meer dan tweeduizend slachtoffers gemaakt in Centraal-Amerika. De meeste doden vielen in Nicaragua waar dorpen aan de voet van de vulkaan Casita werden bedolven onder modderlawines.

In Nicaragua zijn tot dusver 808 doden geborgen, maar minister van Defensie Joaquin Chammoro zegt te verwachten dat het dodental tot meer dan 1.500 zal stijgen. Het kratermeer van de vulkaan liep donderdagnacht over en sleurde delen van de helling mee het dal in. De dorpen El Porvenir, Versalles, Rolando Rodriguez en Santa Narcisa verdwenen onder de modder, de slapende inwoners werden verpletterd of levend begraven. “De hele berg ontplofte, een vloedgolf van modder, water, stenen en bomen kwam op ons af. Alles werd weggevaagd', zei gisteren de 78-jarige Nicaraguaanse boer Raul Espinoza, die met zijn familie wist te ontkomen. Vanuit helikopters zagen reddingswerkers gisteren honderden lijken, half bedolven in een zee van modder, puin en boomwortels.

Mitch zwakte gistermiddag in het grensgebied van Guatemala en Mexico af tot een tropische depressie. Hij kwam vorige week in Honduras aan land, op dat moment nog met windsnelheden van 305 kilometer per uur. Dat maakte Mitch tot de op drie na krachtigste orkaan ooit gemeten. Bij windsnelheden van meer dan 249 kilometer per uur spreken meteorologen van een orkaan van de vijfde categorie, waarbij bomen en huizen compleet weggerukt worden en evacuatie geboden is. Er is al sprake van een orkaan bij een windsnelheid van 118 kilometer per uur.

De grootste schade was dit weekeinde evenwel het gevolg van de buitensporige regenval, plaatselijk meer dan zestig centimeter per etmaal. Daardoor kwam het water op sommige plaatsen tot aan de top van de telefoonpalen te staan en werden complete krottenwijken weggespoeld. Mitch heeft in Centraal-Amerika honderdduizenden dakloos gemaakt en - met name in Honduras - wegen bruggen en oogsten vernietigd.

Reddingswerkers waarschuwen voor epidemieen ten gevolge van het gebrek aan schoon water en medicijnen.

In de hoofdstad Tegucigalpa van Honduras verwoestte Mitch zaterdag eenderde van de huizen. Bendes plunderaars haalden in de chaos villa's en winkels leeg. Gisteren dreven er nog vele lijken tussen de ruines. Begraven was niet mogelijk omdat er nauwelijks droge grond was. Burgemeester Castellanos van Tegulcigalpa zei gisterochtend dat zijn stad praktisch was verwoest. “Blok na blok, middenklassewijken, sloppenwijken winkelcentra, alles is verwoest.'

Hij waarschuwde voor een nieuwe overstroming, omdat een dam van puin een stuwmeer had doen ontstaan in een naburige rivier. “Als de dam breekt, gaat de Chilibrug er aan. Als de dam het houdt, staat Tegulcigalpa nog verder onder water.' Later op de middag kwam Castellanos zelf met elf medepassagiers om het leven bij een helikopterongeluk.

In het dorpje Chilanguera in El Salvador lagen gistermiddag twintig bemodderde lichamen voor het altaar van de plaatselijke kerk, het enige gebouw dat nog overeind stond. De Chilanguera-rivier vernielde de bruggen in de omgeving, waarna de huizen en akkers van dit dorp onder het water verdwenen. Reddingswerkers schatten dat in Chilaguera honderd inwoners verdronken. Zestig anderen zijn nog vermist. Elders evacueerde de regering wel tijdig zevenduizend families.

De regeringen van El Salvador, Honduras en Nicaragua hebben de noodsituatie uitgeroepen en om een internationale hulpactie gevraagd. Grote gebieden zijn geheel van de buitenwereld afgesloten door weggespoelde wegen en bruggen en het wegvallen van het telefoonverkeer en de elektriciteit. Het officiele dodencijfer staat in Nicaragua op 808 en in Honduras op 362, maar zal in beide landen nog aanzienlijk stijgen.

In El Salvador zijn tot dusver 63 lichamen geborgen in Guatemala vielen 55 doden, onder wie twaalf missionarissen die in een vliegtuig zaten dat in de storm neerstortte. Ook in Mexico, Jamaica Panama en Costa Rica maakte Mitch enkele slachtoffers. Het radiocontact met de windjammer Fantome werd dit weekeind verbroken. Het schip toerde met 31 opvarenden door de Caraibische gebied.

Mitch is de meest verwoestende orkaan die Centraal-Amerika treft sinds Fifi in 1974, die achtduizend slachtoffers maakte. Mitch bevond zich vanochtend boven het zuiden van Mexico, de windsnelheid was inmiddels afgenomen tot 56 kilometer per uur. Hoewel zijn traject nu weer over zee gaat, wordt niet verwacht dat hij weer kan aanzwellen tot orkaansterkte. (AFP, AP, Reuters)