Herfkens wil twintig landen blijven helpen

Minister Herfkens (Ontwikkelingssamenwerking) wil het aantal landen dat rechtstreekse bilaterale hulp van Nederland krijgt gaan beperken met 78 tot “circa twintig'. Daarmee hoopt zij het “beheersprobleem' van Ontwikkelingssamenwerking op te lossen.

De minister wil de bilaterale hulp daardoor efficienter en effectiever maken en meer richten op de allerarmste landen. Dat moet mede gebeuren door het accent te verleggen van projecthulp (bouw van scholen of ziekenhuizen) naar sector- of programmahulp (begrotingssteun). Die hulp zou zij bovendien meer via internationale organisaties als de Wereldbank en het IMF willen laten lopen.

De landen die zij voor rechtstreekse hulp wil schrappen ontvangen maar een heel beperkt deel van Herfkens' budget (0,8 procent van het BNP of 6,7 miljard gulden in 1998). Per land krijgen zij niet of nauwelijks meer dan een miljoen gulden per jaar. Herfkens' voorganger en partijgenoot Pronk (PvdA) had het aantal landen dat directe bilaterale hulp krijgt de afgelopen acht jaar juist vergroot om er invloed te krijgen. Daardoor is er volgens Herfkens qua personeel en financiele verdeling een beheersprobleem ontstaan. Een kenmerk daarvan is: veel “dure bureaucratie' per land op een verhoudingsgewijs klein hulpbedrag.

De minister zal de Tweede Kamer nog voor de behandeling van haar begroting, begin december, gedetailleerd inlichten over haar plannen, die zij kort na haar aantreden als minister in september al had aangekondigd, echter zonder een getal te noemen. Tijdens een bezoek aan Jemen, waarvan zij dit weekeinde terugkeerde, heeft zij benadrukt dat oude bilaterale ontwikkelingsrelaties echter wel moeten blijven bestaan. Ook in de zogenoemde noodhulp en de steun via internationale kanalen komt geen verandering voor de 78 landen waarmee de directe bilaterale relatie wordt beeindigd. Voorts komt er geen verandering voor het werk van Nederlandse niet-overheidsorganisaties in dergelijke landen of in concrete hulpprogramma's in bepaalde sectoren (zoals bosbouw of irrigatie), aldus een woordvoerder van Herfkens.

Herfkens mag voor haar plannen op steun van de VVD rekenen, want die pleit al jaren voor beperking. De PvdA reageert kritisch, evenals CDA en GroenLinks.