EUROPA IN MET KONINKLIJKE VRIENDEN...

Arm Europarlement. De volksvertegenwoordiging komt vooral in het nieuws met schandalen en berichten over verspilling. En als er dan eens een inhoudelijke discussie de aandacht trekt - over de financien van de EU - beschuldigt minister Zalm de Nederlandse Euro's meteen van landverraad. De kandidaatstelling voor de Europese verkiezingen van volgend jaar is inmiddels op gang gekomen, maar wie wil er nog in het Europarlement? Dat moeten wel politici zonder vooruitzichten zijn.

Niet helemaal. Lousewies van der Laan bijvoorbeeld, de nieuwkomer in de top drie op de voorlopige D66-lijst, heeft alles in zich om net zo'n lieveling van de media te worden als Femke Halsema, het Kamerlid van GroenLinks. Als woordvoerder van Europees Commissaris Van den Broek weet de 32-jarige Van der Laan hoe zij standpunten - en zonodig zichzelf - over het voetlicht moet krijgen. Zij heeft een tot de verbeelding sprekende CV met hobby's als debatteren en diepzeeduiken, academische titels van de Universiteit Leiden en the School for Advanced International Studies of Johns Hopkins University in Bologna en de beheersing van vijf talen. En zij heeft dat beetje glamour dat een Nederlandse politicus mag hebben: banden met het Koninklijk Huis.

Onlangs figureerde Lousewies op de omslag van het weekblad Prive, met als verhaal dat Van den Broek haar bij de koningin had voorgedragen als vervangster van Emily Breemers. Dat verhaal wordt door Van der Laan lachend van de hand gewezen, maar zij zal de laatste zijn om te ontkennen dat zij de kroonprins natuurlijk wel kent. Haar vader is nog met studiegenoot Beatrix naar een studentenbal geweest. Hij is bovendien bevriend met F. Kist, de inmiddels gepensioneerde grootmeester van het Koninklijk Huis. Kists zoon, op zijn beurt bevriend met Lousewies, is ook D66-kandidaat voor het Europarlement. Voeg de betrekkingen van zittend Europarlementarier Brinkhorst eraan toe en D66 kan naast de ondertitel `sociaal-liberaal' straks ook het predikaat `koninklijk' voeren. Willem-Alexander is Van der Laan tijdens haar studententijd tegen het lijf gelopen. Letterlijk. Er was een activiteit in aantocht voor almunni van het Atlantic College, de kostschool die de kroonprins heeft bezocht in Wales en Van der Laan in New Mexico.

“Ik zag de lijst van genodigden en bedacht me dat hij de enige met een auto zou zijn. Dus ben ik op het Rapenburg gewoon tegen hem opgelopen: “Hallo ik ben Lousewies van der Laan, kan ik met je meerijden?' Dat kon. Sindsdien is Lousewies een bekende van de kroonprins. Vorige week nog zag ze hem op de verjaardag van prins Constantijn, haar collega bij Van den Broek.

De enigen die Van der Laan nog van een glanzende entree in de politiek kunnen afhouden zijn de leden van D66, die de volgorde op de kandidatenlijst bepalen. Daarom reist zij nu avond aan avond naar partijafdelingen in het land. Afgelopen zaterdag was zij in Utrecht op een bijeenkomst van het wetenschappelijk bureau van D66, waar ze partijcoryfee Wim Dik sprak. Op de gang: “Goedemiddag, bent u meneer Dik? Ik ben Lousewies van der Laan.'

....OUDE POLITIEKE CONTACTEN...

Ook de VVD heeft haar voorlopige kandidatenlijst bekendgemaakt. Bij de liberalen is de hoogste nieuwkomer Jules Maaten. Klinkt onbekend? Maaten (37) werd op zijn zestiende lid van de jongerenorganisatie van de VVD, de JOVD, en op zijn zeventiende van de partij zelf. Bij de JOVD was hij internationaal secretaris waar hij onder ander Gijs de Vries de huidige staatssecretaris van Antilliaanse Zaken, en Frank de Grave nu minister van Defensie ontmoette. Als internationaal secretaris leerde Maaten goed de toenmalige buitenlandwoordvoerder van de Tweede-Kamerfractie kennen, Frits Bolkestein. Aart Geurtsen, de voorzitter van de commissie die het partijbestuur heeft geadviseerd over de kandidaten, kent Maaten nog uit de tijd dat hij medewerker was van de Tweede-Kamerfractie. Verder zijn de Maatens een bekende VVD-familie: vader was wethouder in Amstelveen, moeder werkte op het secretariaat van zowel Kamerfractie als de fractie in het Europarlement.

Namens de JOVD zat Maaten ook nog in het zogeheten Politiek Jongeren Contact, een overkoepelende organisatie van politieke jongeren organisaties, met met de PvdA'er Van Gijzel, tegenwoordig Schipholspecialist in de fractie. Met fractievoorzitter Ad Melkert - toen nog bij de PPR - organiseerde hij in 1985 activiteiten voor het Internationaal Jongerenjaar.

...EN BARSTENSVOL AMBITIES.

Waarom willen dertigers als deze in het Europarlement? Van der Laan voor een deel uit irritatie: “Ik loop al zo lang te kankeren op het EP, dan moet je er ook zelf iets aan proberen te doen.' Als het Europarlement niet snel iets aan zijn geloofwaardigheid doet, dan is de kloof naar de burger niet meer te dichten, denkt zij. Het parlement moet orde op zaken stellen in eigen huis: “Door al die berichten over fraude en verspilling slaat dat kruideniersverhaal van Zalm zo aan. De vraag `betalen we te veel' is onzinnig. Het gaat erom hoe het geld wordt besteed.' Het parlement moet zich radicaal verzetten tegen het maandelijkse verhuiscircus tussen Brussel en Straatsburg: “Gewoon een dag met z'n allen niet komen opdagen, zo zet je dingen op de agenda.' En het moet zich alleen richten op zaken waarop het invloed heeft: “Dus geen resoluties tegen Milosovic.'

Maaten meent dat een volksvertegenwoordiger vanuit het Europarlement een beter zicht heeft op wat er in Brussel wordt besloten dan vanuit de Tweede Kamer. “Het gaat bij de invloed van een Europarlementarier niet alleen om het effect van de stemmingen, maar misschien nog wel meer om wat hij via zijn contacten in het Europese circuit kan doen.' Beide kandidaten hanteren het uitgangspunt dat een parlementarier, ook in het Europarlement, zijn kiezers moet vertegenwoordigen.

En dus niet zijn land, zoals minister Zalm poneerde. Of Europa, zoals zittende Europarlementariers riposteerden. De leiders van de Nederlandse delegaties in het Europees Parlement spreken morgen trouwens op het Catshuis met premier Kok over de `ruzie'.

Blijft de vraag wat er met Van der Laan en Maaten gaat gebeuren als zij eenmaal in het Europarlement zitten. Dankert en Brinkhorst waren ooit staatssecretaris, d'Ancona en Maij-Weggen minister. Europarlementarier Wiersma werd een halfjaar geleden nog aanzienlijke macht toegedacht als strateeg in de verkiezingscampagne van Wim Kok. Maar als Europarlementarier worden zij meteen minder serieus genomen. Vergetelheid is echter niet het doel van deze twee kandidaten. Laat niemand dus verbaasd zijn als over een paar jaar ineens op de televisie klinkt: “Hallo, bent u meneer Chirac? Ik ben Lousewies van der Laan.'